Wieści z Prowincji

BIOGRAM: Śp. ks. Stanisław Kobielus SAC

Życie na ziemi
Zamknięte jest
W nawiasy pierwszego
I ostatniego oddechu
….
Czy w niebie
Jest powietrze?
….
Jeśli nie
To jak będziemy śpiewać
Hallelu Jahwe?
….
Odpowiedź
Tam
Żyje się ujętym w nawiasy
Dłoni Chrystusowych
Gdzie nie potrzeba powietrza
(Stanisław Kobielus SAC, "Pytania fizjologiczne", ze zbioru "Iskry z mokrych kamieni", Ząbki Apostolicum 2011, s. 110)

Ks. Stanisław KOBIELUS SAC (1939 – 2020), prof. dr hab., wykładowca historii sztuki na UKSW (ATK) i w WSD oraz ITA w Ołtarzewie, kapelan sióstr w Otwocku, poeta

Urodził się w 12 września 1939 r. w Wieprzu, w pow. Wadowice, w archidiecezji krakowskiej, jako syn Karola i Bronisławy z d. Krupnik. Rodzina Kobielusów liczyła sześcioro dzieci, z których dwie młodsze siostry Stanisława, wstąpiły do zgromadzeń zakonnych: Maria – do pallotynek i Krystyna do zmartwychwstanek. Szkołę Podstawową i Liceum Ogólnokształcące ukończył w Andrychowie. Jego stryjem był pallotyn, ks. Konstanty Kobielus (zm. w 1984 r. w Gdańsku i pochowany na pallotyńskim cmentarzu na Kopcu w Wadowicach). Już po latach Stanisław dał piękne świadectwo o środowisku rodzinnym mówiąc: „Środowisko, w którym człowiek się wychowuje, na pewno pozostawia trwałe ślady, jednak największy wpływ mają rodzice. Także krajobraz wychowuje; stale w oczach mam Beskidy” (PIM, "Przy pełnej sali", „Dziennik Polski 24” z 22 marca 2001 r.).

W 1957 r. wstąpił na kleryka do nowicjatu pallotynów w Ząbkowicach Śląskich. Jego mistrzem nowicjatu był ks. Augustyn Urban. Sutannę Stowarzyszenia przyjął 8 września tr. z rąk ks. prowincjała Stanisława Czapli. W Ząbkowicach też 28 września 1958 r. złożył pierwszą konsekrację na ręce ks. rektora Ignacego Jabłońskiego, natomiast wieczną konsekrację – 8 września 1962 r. w Ołtarzewie na ręce ks. wiceprowincjała Józefa Dąbrowskiego. Studia filozoficzno-teologiczne odbył w Ołtarzewie (1958-65) i tam też przyjął święcenia kapłańskie 20 czerwca 1965 r., z rąk bpa Zygmunta Choromańskiego, pomocniczego biskupa warszawskiego i sekretarza Konferencji Episkopatu Polski.

Po święceniach przez rok czasu odbywał w Otwocku studium pastoralne, a następnie pozostał tam do dyspozycji rektora domu, a później był duszpasterzem przy kaplicy w Wólce Mlądzkiej. W 1970 r. został skierowany na studia do Akademii Teologii Katolickiej (kierunek Historia Kościoła, specjalizacja Historia sztuki kościelnej). W 1973 r. został skierowany do Warszawy na kapelana sióstr franciszkanek od cierpiących przy ul. Wilczej 7, a po roku na duszpasterza do kościoła Chrystusa Króla przy ul. Skaryszewskiej – prowadził tu katechezę dla młodzieży i równocześnie studiował na ATK. W 1976 r. przeniesiony został do Ołtarzewa, gdzie podjął wykłady historii sztuki w Seminarium i pracę duszpasterską w parafii; organizował m.in. dni skupienia dla młodzieży. Rok później został ustanowiony kapelanem sióstr „Sług Jezusa” w Otwocku przy ul. Prusa 7, pełniąc tę funkcję do 1989 r., kiedy został skierowany do pallotyńskiego domu w Otwocku przy ul. Żeromskiego 6. Nadal też spełniał obowiązki wykładowcy historii sztuki w WSD w Ołtarzewie i w ATK (a następnie po przekształceniu – w UKSW), a jednocześnie włączał się w pracę duszpasterską przy miejscowym kościele. 14 czerwca 2015 r. obchodził w Otwocku jubileusz 50-lecia kapłaństwa. Z racji zdrowotnych i w trosce o należytą opiekę, w sierpniu 2019 r., został przeniesiony w charakterze pensjonariusza do Wrzosowa. Zmarł w szpitalu w Radomiu 3 stycznia 2020 r.

Na początku 1981 r. Rada Prowincjalna zleciła ks. Stanisławowi zorganizowanie i opiekę nad Kolekcją Sztuki Kościelnej przy Wyższym Seminarium Duchownym w Ołtarzewie. Mianowała go też kierownikiem tej Komisji. Był prowincjalnym referentem ds. sztuki kościelnej. Ks. Stanisław był projektantem wystroju wnętrza kościołów pallotyńskich w Ożarowie Mazowieckim (dolny kościół), Warszawie (górny kościół Chrystusa Króla) i Otwocku (kościół Zesłania Ducha Świętego i kaplica domowa).

Od 1976 r. prowadził wykłady z zakresu historii sztuki na Akademii Teologii Katolickiej, gdzie w 1979 r. uzyskał doktorat („Program ideowy wystroju i wyposażenia kościoła opackiego w Krzeszowie”), w 1989 r. habilitację („Niebiańska Jerozolima. Od sacrum miejsca do sacrum modelu”), a w 1998 r. tytuł profesora nauk humanistycznych. Pełnił tam funkcję kierownika Katedry Historii Sztuki Średniowiecznej i Ikonografii na Wydziale Kościelnych Nauk Historycznych i Społecznych, przemianowanej w 2002 r. na Instytut Historii Sztuki UKSW.

Opublikował 19 książek naukowych i kilka w wersji obcojęzycznej oraz 12 tomików wierszy. W poezji starał się oddać swoje „widzenie świata, człowieka, Boga, siebie, swoich słabości i grzechów” ("Iskry z mokrych kamieni", s. 6). Ponadto był autorem haseł encyklopedycznych w "Encyklopedii Katolickiej" KUL, recenzji i artykułów popularnonaukowych w wielu czasopismach. Był mediewistą i specjalistą w zakresie ikonografii chrześcijańskiej oraz symboliki w dawnej sztuce sakralnej, od starożytności do nowożytności. Za działalność naukową otrzymał 20 września 2007 r. Złoty Krzyż Zasługi, a 11 czerwca 2009 r. Medal Komisji Edukacji Narodowej.

Ks. Stanisław Kobielus przeżył 81 lat, 62 lata w konsekracji w Stowarzyszeniu i 55 lat w kapłaństwie. Głęboko wierzymy w to, że spełniło się to, o czym on sam napisał w wierszu ***:

Wyszedłeś
Z wieczności
I po krótkiej przerwie
Zwanej życiem
Wejdziesz na nowo
W wieczność (***, "Iskry z mokrych kamieni", s. 57)

Appendix

Publikacje naukowe (książki)
Jasna Góra (współautor: Bania Z.; IW PAX, Warszawa 1983); Jasna Góra. W 600-lecie Sanktuarium (współautorzy Golonka J., Bania Z.; Warszawa „Pax”, 1983); toż jako: Jasna Góra. On the 600th anniversary of the Sanctuary (Warszawa „Pax”, 1985); Jasna Góra – przewodnik (współautorzy: Golonka J., Bania Z.; Interpress Warszawa 1984); toż jako Jasna Góra. Das Paulinerkloster in Częstochowa und seine Sammlungen (wyd. 1: Warschau „Interpress”, 1986; wyd. 2, Warszawa „Interpress”, [1989]; toż jako Jasna Góra. Guide (Varsovie „Interpress”, 1986; Jasna Góra. A companion guide (Warszawa „Interpress” 1986).
Człowiek i ogród rajski w kulturze religijnej średniowiecza (Warszawa „Pax” 1997); Teofil Prezbiter. Diversarum Artium Schedula. Średniowieczny zbiór przepisów o sztukach rozmaitych (przekł. z jęz. łac. i oprac. Stanisław Kobielus, Kraków „Tyniec”, 1998); Niebiańska Jerozolima. Od sacrum miejsca do sacrum modelu (wyd. 1: Warszawa Pallottinum 1989; wyd. 2. Apostolicum, Ząbki 2004); Fizjologi i Aviarium: średniowieczne traktaty o symbolice zwierząt (przekł. i oprac. Stanisław Kobielus, Kraków Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów, 2005); Krzyż Chrystusa. Od znaku i figury do symbolu i metafory (wyd. 1: IWPAX Warszawa 2000; wyd. 2: Kraków Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów, 2011); Dzieło sztuki – dzieło wiary, przez widzialne do niewidzialnego (Apostolicum Ząbki 2002); Bestiarium chrześcijańskie. Zwierzęta w symbolice i interpretacji. Starożytność i średniowiecze (Warszawa „Pax” 2002); Ikonografia zdrady i śmierci Judasza. Starożytność chrześcijańska i średniowiecze (Apostolicum Ząbki 2005); Florarium christianum. Symbolika roślin - chrześcijańska starożytność i średniowiecze (Stanisław Kobielus, Kraków Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2006); Lapidarium christianum. Symbolika drogich kamieni. Wczesne chrześcijaństwo i średniowiecze (Kraków Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2012); Defensorium czyli Średniowieczny traktat o „Obronie nienaruszonego i trwałego dziewictwa najczystszej Rodzicielki Maryi” (przekł. i oprac. Stanisław Kobielus, Poznań Pallottinum 2012); Concordia Novi et Veteri Testamenti. Zapowiedzi dzieła odkupienia i jego spełnienie w teologii i sztuce średniowiecza (Pallottinum Poznań 2013); Świątynia Zesłania Ducha Świętego w Otwocku. Księża Pallotyni (Apostolicum Ząbki 2014); Wskrzeszenie Łazarza w teologii i ikonografii średniowiecza (Kraków Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2016).

Tomiki wierszy:
Ilustrowane uogólnienia (Wwa Pallottinum 1988), Zaśpiewać światłem (Wwa Pallottinum 1992), Na wschód od duszy (Kraków „Tyniec” 1996), Uciekające krajobrazy (Kraków „Tyniec” 1997), W świetle niewiedzy (Kraków „Tyniec” 2000), W cieniu wiatru (Kraków „Tyniec”, 2000), Blask ciemności i światło niewiedzy (Kraków Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2005; Ząbki Apostolicum 2015), Wiersze z komentarzem (Kraków Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów 2007), Zawiłości cienia (Apostolicum Ząbki 2010), Iskry z mokrych kamieni (Apostolicum, Ząbki 2011), Kto użyczy łez trawom (Pallottinum Poznań 2013), Gliniane dzbany (Ząbki Apostolicum 2017).


Ks. Stanisław Tylus SAC


Warto dołączyć

Warto wiedzieć

Warto posłuchać

Warto wspomóc

Jak do nas trafić