Prowincja Chrystusa Króla

PALLOTYŃSKI INSTYTUT HISTORYCZNY

Kalendarium Pallotyńskie na 16 kwietnia

1945 – Pod przybranym nazwiskiem Aleksandra Wiśniewskiego, przybył do Gdańska ks. Stanisław Wierzbica, jako delegat ds. pallotyńskich, z ramienia ówczesnego prowincjała ks. Jana Maćkowskiego, aby przejmować pallotyńskie placówki poniemieckie w Gdańsku i odbudowywać zniszczone kościoły w Gdańsku i okolicy (Chrystusa Króla, kaplica przy ul. Marii Curie-Skłodowskiej, garnizonowy św. Elżbiety, św. Anny w Letniewie, MB Bolesnej na Dolnym Gdańsku, kaplica cmentarna na Pohulance – Gdańsk-Chełm, w Ostaszewie na Żuławach). zamieszkali w mieście przy kościele Chrystusa Króla, przy ul. Rogaczewskiego, obejmując duszpasterstwo Polaków w całym Gdańsku i okolicy.

Zamieszkał przy kościele Chrystusa Króla, gdzie wówczas byli jeszcze pallotyni niemieccy: ks. Romuald Laqua (†1956), rektor domu i ks. Albertus Gauchel. Wyjechali oni do Niemiec w XI 1945; pallotyni niemieccy pracowali w Gdańsku od 1927, najpierw przy Halbe Allee we Wrzeszczu, a po wysiedleniu przez hitlerowców w 1939 – przy kościele Chrystusa Króla.

Ks. S. Wierzbica został przez bpa gdańskiego Karola Marię Spletta, sprawującego swój urząd do VIII 1945, mianowany proboszczem przy kościele Chrystusa Króla (28 IV 1945 – 16 XII 1947); pełnił też od 1 IV 1945 funkcję przełożonego domu. Na terenie Gdańska uruchomił dom dziecka, który przekazał pallotynkom, przedszkole, dom starców i inne ośrodki pomocy bliźnim. Był też spowiednikiem i kapelanem wielu żeńskich zgromadzeń zakonnych na terenie Gdańska i okolic.

*******************************************************

Inne wydarzenia tego dnia:

1863 – Uroczyście konsekrowano kościół św. Piotra (St Peter’s Italian Church) – największy wówczas kościół katolicki w Londynie, przy Clerkenwell Road, blisko Hetton Garden, w samym centrum kolonii włoskiej. Kościół zdolny pomieścić 2000 osób konsekrował Nicholas kard. Wiseman, arcybiskup Westminsteru, w obecności 10 biskupów.
Budowniczymi kościoła byli księża: Raffaele Melia i Giuseppe Faà di Bruno. Tego dnia oddano też do użytku nowy dom.
Fundusze na budowę tego kościoła ks. Giuseppe Faà di Bruno zbierał w różnych krajach Europy (1858-61), co uwiecznił w 14 zeszytach pozostałych w rękopisie „Viaggi per le collette della chiesa di S. Pietro”. Przebywał też w zaborze pruskim, w Wielkopolsce (1859-60), o czym pisał życzliwie „Przegląd Poznański” z 1860. Trafił tu nawet do więzienia, ale dzięki koneksjom rodzinnym odzyskał wolność. Był więc pierwszym pallotynem, który przybył na ziemie polskie i pozostał wdzięczny Polakom za ich ofiarność, stąd w Londynie zajął się polskimi wychodźcami, sprawując dla nich nabożeństwo z polskim kazaniem (zresztą z polskimi emigrantami – powstańcami listopadowymi – zetknął się w Londynie od początku swego pobytu).

1936 – Ks. rektor Alfons Męcikowski wyjechał do pracy duszpasterskiej wśród Polaków w Niemczech. Powrócił do Ołtarzewa 25 czerwca.

1940 – Ks. Cezary Jurkiewicz został zesłany do obozu koncentracyjnego – najpierw do Sachsenhausen (gdzie przebywał do 14 XII 1940), a następnie do Dachau. Nosił tam numer 22 607.

1942 – W niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym w Auschwitz zmarł br. Bronisław Regulski (ur. 1913 w Łubkach, w diecezji lubelskiej).
Został aresztowany 16 V 1941 przez gestapo w Ołtarzewie i przez więzienie na Pawiaku dostał się do obozu w Auschwitz. Pod numerem 16731 pracował w tzw. Bekleidungswerkstätte.
Wycieńczony pracą, 16 IV 1942 poprosił o spowiedź ks. Konrada Szwedę i polecił się modlitwom. „Jakiż spokój malował się na jego twarzy po otrzymaniu rozgrzeszenia. W pół godziny po moim odejściu umarł” (RP 7(1966) 247). Zwłoki jego spalono w krematorium.

1949 – Na ścianach kościoła ołtarzewskiego założono kinkiety.

1957 – Ks. Konstanty Kobielus został proboszczem naszej parafii w Radomiu. Od 1954 do 1960 był tam również rektorem domu; po zakończeniu kadencji rektora pozostał na stanowisku proboszcza do 31 VIII 1966. Za czasów jego proboszczowania parafia radomska zmieniła tytuł z Opieki św. Józefa na św. Józefa Rzemieślnika.

1978 – W Ołtarzewie odbył się dzień skupienia dla grupy chłopców, kandydatów do Stowarzyszenia z Radomia oraz dla grupy współpracowników – w liczbie 100 osób. Poza Ołtarzewem – w Warszawie, na Sewerynowie, dzień skupienia prowadził ks. Józef Lisiak z br. Leszkiem Danielem, a w Michałowicach – ks. Stanisław Rudziński z br. Adamem Fułkiem.
– Z racji Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej klerycy wystawili w Ołtarzewie Misterium Męki Pańskiej.

1985 – Gościem Seminarium był o. Teodozjusz, bazylianin. Na spotkaniu z alumnami i domownikami mówił o historii Kościoła bizantyjskiego.

1995 – Niedziela Zmartwychwstania – Po popołudniu 40-osobowa grupa alumnów Seminarium wraz z ks. rektorem Bogusławem Szpakowskim i księżmi prefektami: Józefem Targoszem i Dariuszem Smolarkiem wyjechała do Rzymu, aby uczestniczyć w obchodach 200. rocznicy urodzin św. Wincentego Pallottiego.

1998 – W Smižanach na Słowacji odbył się pierwszy po powołaniu Delegatury zjazd pallotynów posługujących na tamtejszym terenie. Na spotkanie przybyło również cały Zarząd Prowincjalny. Przy tej okazji dokonano nadania wezwania Delegatury, ogłoszenia osoby Delegata (ks. Pierwoła) oraz spotkanie braterskie. (pb)

1999 – Rada Prowincjalna spotkała się w domu SAC w Żytomierzu na Ukrainie ze współbraćmi posługującymi na terenie tamtego kraju. Podjęto decyzje, aby alumni kończący nowicjat w Wadowicach a pochodzący z tamtego kraju, winni rozpocząć studia pierwszego roku filozofii w Seminarium we Lwowie lub w Gródku. (pb)

2004 – Zmarła s. Zbigniewa Dobkowska (ur. 1934 we wsi Jankowo-Skarbowo, w parafii Nowogród, w diecezji łomżyńskiej), pallotynka. Od 1 IX 1975 do 15 VIII 1980 była zatrudniona w Archiwum Prowincjalnym w Ołtarzewie, wkładając bardzo dużo pracy w katalogowanie i inwentaryzowanie zbiorów.
Była osobą uzdolnioną, z dużym poczuciem piękna. Posiadała dobry kontakt z ludźmi, zwłaszcza dzięki swoistemu poczuciu humoru. Była towarzyska, pełna dobroci i usłużna. Nie zachowywała uraz i była wdzięczna za każdą posługę i okazaną jej życzliwość. Poważnie traktowała życie zakonne i zobowiązania płynące z konsekracji. Od początku nie cieszyła się dobrym zdrowiem, a jej ostatnie lata upływały już w chorobie, którą znosiła z wielkim samozaparciem i cierpliwością.

2004 – W Bangalore w Indiach zmarł ks. Francis Werner Hunold SAC, administrator apostolski diecezji Raipur. Funkcję tę spełniał od 8 IX 1975 do rezygnacji 27 XII 1983.
Ur. się 8 IV 1912 w Dittelstedt (diec. Fulda), pierwszą profesję złożył 1 V 1933, święcenia kapłańskie przyjął 11 VII 1937. Pochowany został w Bangalore.

2010 – W dniach od 14 do 16 kwietnia w Domu Generalnym odbyło się drugie spotkanie dyrektorów Instytutów Pallottiego, zorganizowane przez Sekretariat Generalny ds. Formacji. Uczestniczył w nim ks. Mariusz Małkiewicz (Konstancin-Jeziorna). Jako członek Sekretariatu Generalnego ds. Formacji, został wyznaczony do koordynacji wspólnych inicjatyw instytutów pallotyńskich w naszym Stowarzyszeniu. (pb)

2015 – Podczas Wiosennego Zjazdu Pallotyńskich Rektorów, Proboszczów, Sekretarzy i Dyrektorów (w dniach 16-17 IV), przynależących do obu pallotyńskich prowincji SAC w Polsce, abp Henryk Hoser poświęcił w czasie Mszy św. nową kaplicę seminaryjną w Ołtarzewie pod wezwaniem Świętej Rodziny z Nazaretu. Ks. Waldemar Pawlik, rektor ołtarzewski, przypomniał, że „zwykło się mówić o ołtarzewskim Wyższym Seminarium Duchownym: „Wieczernik Seminaryjny”. Ikona Wieczernika, tak ważna dla naszego Założyciela, dominuje bowiem w głównym ołtarzu seminaryjnego kościoła. Kaplica, którą dziś święcimy przypomina o drugiej bardzo ważnej ikonie dla Pallottiego, której nie mamy prawa oddzielać od tej pierwszej, a mianowicie o Świętej Rodzinie z Nazaretu”. Abp Henryk Hoser podkreślił ze swej strony historyczne wydarzenie, jakim jest transformacja sali wykładowej – „Jedynki” – w piękną kaplicę seminaryjną.

2020 – Po raz pierwszy, w związku z sytuacją pandemiczną, odbyło się wirtualne spotkanie / wideokonferencja rektorów wspólnot z Polski i z zagranicy z Radą Prowincjalną. Uczestniczyło prawie 30 osób. Podjęto decyzję, aby takie „spotkania” odbywały się (w zależności od potzreby) we czwartki o 10.00. (pb)

– Rada Prowincjalna, obradująca również w sposób wirtualny, podjęła decyzje o powołaniu nowej Rady delegatury na Ukrainie (Delegat Prowincjała – ks. Artur Stępień (j.), I Radca – Wiaczesław Gryniewicz, Radcy – Andrzej Mucha i Paweł Goraj) oraz Rady ekonomicznej (obok Administratora Prowincjalnego zostali do niej powołani: ks. Mariusz Małkiewicz – jako Zastępca, ks. Tomasz Pławny, ks. Marcin Walicki, ks. Andrzej Zelek, ks. Grzegorz Młodawski). (pb)

ks. dr Stanisław Tylus SAC / ks. mgr lic. Piotr Bełczowski SAC (aktualizacja) – Pallotyński Instytut Historyczny