Prowincja Chrystusa Króla

PALLOTYŃSKI INSTYTUT HISTORYCZNY

Kalendarium Pallotyńskie na 30 grudnia

2014 – W pallotyńskim kościele pw. św. Andrzeja Boboli i św. Wincentego Pallottiego w Bielsku-Białej odbyły się uroczystości pogrzebowe śp. ks. Franciszka Mąkini, historyka i mecenasa sztuki kościelnej, redaktora Pallottinum, wykładowcy w Seminarium i KUL, budowniczego kościoła parafialnego i kaplicy publicznej na Dębowcu w Bielsku-Białej, dyrektora junioratu braci.

Mszy św. przewodniczył biskup senior diecezji bielsko-żywieckiej Tadeusz Rakoczy. Obecny był również bp Piotr Greger, biskup pomocniczy diecezji bielsko-żywieckiej. Zmarły kapłan został pochowany na cmentarzu parafii NMP Królowej Świata na bielskich Błoniach (w Cygańskim Lesie, ul. Pszczela), w kwaterze Księży Pallotynów.

*******************************************************

Inne wydarzenia tego dnia:

1931 – Na Kopcu, uczniowie Collegium Marianum i klerycy wystawili po raz drugi sztukę pt. „Wenancjusz” (pierwszy raz zagrano ją 26 XII). Duże uznanie wśród zaproszonych gości-widzów wzbudził oświetlony i sporządzony z dykty tekst: „Idźcie na cały świat”.

1933 – Dom w Ołtarzewie urządził Gwiazdkę dla dzieci z biednych rodzin. Po zakończeniu spotkania miały one też możliwość obejrzenia filmu.

1934 – Wieczorem w Ołtarzewie rozpoczęły się rekolekcje roczne dla pallotynów i trwały do 5 I 1935. Brała w nich udział większość braci z Ołtarzewa i bracia z Warszawy oraz ks. Norbert Pellowski i ks. Augustyn Rolbiecki. Rekolekcje prowadził ks. Wojciech Turowski.

– Tego dnia w sali przy kaplicy parkowej w Ołtarzewie odbyło się zebranie i opłatek Stowarzyszenia Młodzieży Żeńskiej.

1934 – 29 i 30 grudnia klerycy i uczniowie Collegium Marianum na Kopcu wystawili sztukę pt. „Upadek Mesjasza” (pod zmienionym tytułem „Mesjasz Samozwaniec”) dla zaproszonych gości. Pod 30 grudnia kronikarz zapisał: „Aula była wypełniona po brzegi. Miejsc pierwszych po cenie 1,30 zł było 30, drugich po 99 gr – 60, a ponad 100 stojących – po 49 gr”.

– „Śnieg i mrozy coraz większe. Dzisiaj już chłopcy i klerycy jechali na łyżwach na naszym stawku” (z kroniki).

1936 – W Limburgu zmarł na zapalenie płuc kl. Emil Owczorz z niemieckiej Prowincji Trójcy Świętej. Urodził się 19 XI 1910 w Rydułtowach Górnych (niem. Charlottegrube, od 1926 Rydułtowy). Rodzicami jego byli Albert i Maria z d. Galużda. Sutannę Stowarzyszenia przyjął 1 V 1932. Pierwszą profesję złożył w 1934. Pochowano go na pallotyńskim cmentarzu w Limburgu.

1937 – Klerycy Seminarium ołtarzewskiego wyruszyli pieszo do Lasek, by tam podczas zjazdu Apostolatu Pojednania zaśpiewać teksty liturgii Mszy św. w obrządku wschodnim.

1938 – W Warszawie zmarł abp metropolita warszawski, Aleksander kard. Kakowski (ur. 1862 w Dębinach k. Przasnysza). Był członkiem Rady Regencyjnej (1917-18) i ostatnim prymasem Królestwa Polskiego (1925-38).

1948 – Zarząd Prowincjalny nabył w Warszawie przy ul. Koszykowej teren obejmujący ok. 1300 m2 z ruinami wypalonego domu. Planowano w przyszłości budowę na tym terenie domu dla Zarządu Prowincjalnego.

W tym czasie, na tym terenie znajdowała się część oficyny i 14 garaży, zajętych przez Ministerstwo Przemysłu i Handlu. Według planów Biura Odbudowy Stolicy, nieruchomość stanowić miała dom narożny przy ul. Marszałkowskiej i Koszykowej.

1949 – W Ołtarzewie ks. dr Michał Sopoćko wygłosił do księży i kleryków dwa referaty o miłosierdziu Bożym.

1949 – Tylko dwa dni trwała kolęda w naszej parafii w Ząbkowicach Śląskich (29-30 grudnia). „Parafianie mile i życzliwie przyjmowali wielebnych kolędników” (z kroniki).

1950 – W kościele w Ząbkowicach Śląskich urządzono dla parafian Dzień spowiedzi przed Nowym Rokiem.

1951 – data roczna – Dom w Warszawie objął duszpasterstwo w Szpitalu kolejowym przy ul. Brzeskiej 12. Kapelanem szpitala został ks. Edmund Winklarz, a pod koniec roku obowiązki te przejął ks. Józef Żyto.

1956 – Specjalnym wagonem przewieziono trumnę ze szczątkami ks. Augustyna Zarazy z Wałbrzycha do stacji Klecza Dolna, a stąd przeniesiono ją do kaplicy, stojącej na miejscu starego kościoła. Eksportacja zwłok zmarłego do kościoła kopieckiego nastąpiła 1 I 1957.

1960 – We Friedbergu ks. Józef Sadzik i ks. Jakub Krzyszczuk spotkali się z ks. Wilhelmem Möhlerem,  przełożonym Stowarzyszenia. Złożyli mu sprawozdanie z trzech lat studiów i otrzymali od generała zgodę na kontynuowanie studiów w Szwajcarii do Wielkanocy 1962. 

1961 – Poświęcono kaplicę pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Kościelisku.

1964 – W Ząbkowicach Śląskich odbył się pogrzeb br. Leona Derdy. Uczestniczyło w nim wielu pallotynów z licznych domów, siostry zakonne i rzesza wiernych. Z ramienia Zarządu przybył ks. radca Józef Dąbrowski, który w swoim przemówieniu podkreślił trzy charakterystyczne cechy osobowości br. Leona: cichość, pobożność i pracowitość. Zmarły został pochowany w kwaterze pallotyńskiej na cmentarzu ząbkowickim.

1981 – Ks. Henryk Herkt odebrał w Urzędzie Architektury i Urbanistyki w Warszawie zatwierdzony plan budowy domu sanatoryjnego i rekolekcyjnego w Otwocku.

1982 – Zakończono prace przy wylaniu fundamentów pod budowę kościoła w Wólce Mlądzkiej.

1988 – Pap. Jan Paweł II wydał posynodalną adhortację apostolską „Christifideles laici”, o powołaniu i misji osób świeckich w Kościele i świecie.

1992 – W Ołtarzewie odbyły się uroczystości pogrzebowe ks. Józefa Dąbrowskiego, prowincjała 1972-78, dyrektora Wydziału ds. Zakonnych przy Sekretariacie Prymasa Polski, członka i sekretarza Komisji Episkopatu ds. Duchowieństwa, kapelana franciszkanek od cierpiących.

Mszy koncelebrowanej przez ponad 100 kapłanów (pallotynów, księży diecezjalnych i zakonnych) przewodniczył Józef kard. Glemp, prymas Polski w asyście abpa Bronisława Dąbrowskiego, bpa Alojzego Orszulika, żyjących prowincjałów pallotyńskich, rektora Seminarium i rektora wspólnoty warszawskiej. Kościół ołtarzewski został wypełniony po brzegi siostrami zakonnymi różnych zgromadzeń, którym zmarły posługiwał jako kapelan i kierownik duchowy, a także bliscy, krewni, przyjaciele i znajomi. Homilię pogrzebową wygłosił abp Dąbrowski, a pod koniec Mszy św. przemówił prowincjał ks. Czesław Parzyszek. Na cmentarzu ołtarzewskim bp Orszulik przekazał wyrazy wdzięczności i modlitewnej łączności od nuncjusza apostolskiego w Polsce abpa Józefa Kowalczyka. W imieniu kolegów kursowych głos zabrał ks. Marian Sikora. Ks. Józef został pochowany w drugiej kwaterze pallotyńskiej.

2004 – W dniach 28-30 XII odbyło się spotkanie Zarządu Regii Miłosierdzia Bożego z Zarządem Prowincji Zwiastowania Pańskiego, w wyniku czego podpisano umowę o wzajemnej współpracy.

2004 – koniec grudnia – Alumni kursu V. rozpoczęli dwutygodniowe Dyrektorium, będące przygotowaniem do wiecznej konsekracji. Dyrektorium to odbyło się wcześniej, z powodu przyspieszenia święceń diakonatu i był to pierwszy kurs klerycki, który wieczną konsekrację i diakonat miał w czerwcu (profesja wieczna 28 czerwca, a diakonat 29 czerwca 2005) a nie jesienią, jak dotychczas.

2008 – W Gnieźnie, w kościele parafialnym Chrystusa Najwyższego Kapłana, Mszy św. pogrzebowej za s. Ewencję Garlikowską przewodniczył bp Bogdan Wojtuś.

2020 – Wszpitalu w Lublinie, po długich zmaganiach z chorobą nowotworową, zmarł w wieku 90 lat ks. prof. Roman Dzwonkowski SAC, wybitny znawca problematyki Kościoła na Wschodzie, przez 65 lat związany z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, członek Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności.
Od 1977 roku zamieszkał w Lublinie: najpierw we wspólnocie na ul. Bohaterów Monte Cassino, a następnie (od 1992r.) przy ul. Warszawskiej 31. Chętnie służył pomocą duszpasterską. Znany był ze swojej pomocy ubogim. Pomagał także studentom, zwłaszcza zza naszej wschodniej granicy.
Jego specjalizacją naukową była historia Kościoła katolickiego w ZSRR i socjologia grup etnicznych. Był wykładowcą KUL oraz Wyższego Seminarium Duchownego Księży Pallotynów w Ołtarzewie. Był członkiem Komisji Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej.
Był autorem książek: „Kościół katolicki w ZSRR 1917-1939. Zarys historii”, Lublin 1997; „Leksykon duchowieństwa polskiego represjonowanego w ZSRS 1939-1988”, Lublin 2003. Napisał także 43 hasła do Encyklopedii Katolickiej, współpracował również ze Słownikiem biograficznym duchowieństwa metropolii lwowskiej obrządku łacińskiego ofiar II wojny światowej, Encyklopedią emigracji polskiej i Polonii oraz Nową Encyklopedią powszechną. Ogółem opublikował ponad 400 artykułów naukowych i publicystycznych.
Msza św. pogrzebowa została odprawiona w kościele pw. Wieczerzy Pańskiej w Lublinie 4 stycznia 2021 r. Przewodniczył jej i homilię wygłosił ks. abp Tadeusz Wojda SAC. Uczestniczyli w niej, koncelebrując, ks. abp. Stanisław Budzik – metropolita lubelski; sufragan tarnowski ks. bp Wiesław Lechowicz – delegat KEP ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej i przewodniczący Komisji ds. Polonii i Polaków za Granicą oraz ks. prowincjał Zenon Hanas SAC a także Współbracia i Siostry zakonne.
Następnego dnia śp. ks. Roman został pochowany w rodzinnym grobowcu w Czerwinie k. Ostrołęki. (pb)

2023 – W pallotyńskim kościele w Bielsku-Białej miała miejsce uroczystość pogrzebowa ś.p. Ks. Stefana Bobera SAC, zmarłego 24 grudnia tegoż roku. Przewodniczył jej Wyzszy Przełożony Prowincji Zwiastowani Pańskiego Ks. Zdzisław Szmeichel SAC. Obecnych było około 20 kapłanów, w wśród nich Wiceprowincjał Prowincji warszawskiej SAC – Ks. dr Grzegorz Kurp oraz były Wikariusz Generalny SAC – Ks. Józef Lasak. Po Mszy św. trumna z ciałem kapłana została złożona na cmentarzu przy ul. Pszczelej na Błoniach. Kondukt pogrzebowy poprowadził Ks. Piotr Bieniek SAC, rektor wspólnoty Stowarzyszenia i proboszcz parafii. (pb)

ks. dr Stanisław Tylus SAC / ks. mgr lic. Piotr Bełczowski SAC (aktualizacja) – Pallotyński Instytut Historyczny