Prowincja Chrystusa Króla

PALLOTYŃSKI INSTYTUT HISTORYCZNY

Kalendarium Pallotyńskie na 28 marca

1919 – Tego dnia kard. Adolf Bertram, biskup wrocławski, wydał zgodę na osiedlenie się pallotynów w Ząbkowicach Śląskich (ówczesna niemiecka nazwa Frankenstein). Pierwsi niemieccy pallotyni przybyli z Prowincji Trójcy Świętej. Przełożonym pierwszej wspólnoty był ks. Joseph Brey. Zamieszkali na terenie szpitala prowadzonego przez siostry boromeuszki.

Tego roku na terenie Przedmieścia Srebrnogórskiego władze miejskie sprzedały pallotynom grunt o powierzchni 8 morgów, położony przy ul. Piastowskiej 5. Rozpoczęto też budowę misyjnego domu i kaplicy pw. Najświętszego Sakramentu, poświęconej 28 czerwca 1924.

Wiosną 1920 pallotyni zakupili dom przy ul. Ziębickiej 34 w Ząbkowicach, budynek dawnej Szkoły Handlowej, w którym zamieszkali; urządzili tu kaplicę, sale lekcyjne oraz pokoje dla uczniów (bursę). W 1924 budynek przeznaczono na konwikt św. Wojciecha dla młodzieży męskiej.

W latach 1946-58 dom ten użytkował Szensztacki Instytut Sióstr Maryi, za zgodą pallotyńskiej polskiej Rady Prowincjalnej, a od 1958 ponownie pallotyni. Rektorem domu w latach 1959-60 był ks. Augustyn Urban. Po likwidacji tego domu zamieszkał we wspólnocie przy ul. Piastowskiej w Ząbkowicach Śląskich. Pallotyński dom przy ul. Ziębickiej 34 zlikwidowały w 1960 władze państwowe i przeznaczyły go na szkołę podstawową. Powoływano się na to, że własność poniemiecka należy do państwa.

2019 – Przypadła setna rocznica przybycia pierwszych niemieckich pallotynów do Ząbkowic Śląskich, wówczas nazywanych Frankenstein.
Po II wojnie światowej i zmianie granic, do Ząbkowic Śląskich zaczęła napływać ludność polska, a wraz z nią polscy pallotyni, którzy rozpoczęli intensywną pracę duszpasterską na tych ziemiach. 1 września 1949 roku pallotyni otworzyli tam swój nowicjat, który do dziś pozostaje miejscem ich formacji. Od prawie 70 lat setki kandydatów do Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego otrzymało tu swoją formację. Obecnie oprócz parafii Serca Jezusowego i nowicjatu, od 2000 roku w Ząbkowicach Śląskich działa także dom rekolekcyjny, dla którego przyjmują grupy i osoby indywidualne z całej Polski i z zagranicy. (pb)

JUBILEUSZE – ROCZNICE

1926 (100 lat temu) – Uroczystościom Niedzieli Palmowej na Kopcu przewodniczył ks. Antoni Purol. Klerycy śpiewali Pasję. Nabożeństwo trwało dwie godziny.

1926 (100 lat temu) – Ks. superior Wojciech Turowski wyjechał z Kopca do Warszawy w sprawie kupna domu.

1951 (75 lat temu) – Ks. Ignacy Olszewski, doktor filozofii i teologii, profesor Collegium Marianum, profesor filozofii i psychologii w Seminarium, redaktor prasy katolickiej, kapelan i sekretarz bpa polowego Józefa Gawliny i wojsk lotniczych, przybył z Anglii na stałe do USA. Przebywał w North Tonawanda, gdzie przez 2 lata pełnił funkcję rekolekcjonisty i misjonarza. W tym samym czasie kontynuował studia socjologii na katolickim uniwersytecie w Waszyngtonie (ukończył z tytułem magistra). We IX 1953 został mianowany profesorem filozofii w nowicjacie w Jessup, Md. Następnie od 1 X 1956 był koedytorem polskiej sekcji Inter-Catholic Press Agency, Inc. w Nowym Jorku, założonej przez księcia Druckiego-Lubeckiego, oraz pracował w środowiskach polonijnych.

1976 (50 lat temu) – Grupa studentów warszawskich z Rodziny Rodzin odbyła w Ołtarzewie pod kierunkiem ks. Feliksa Folejewskiego, swój dzień skupienia.

*******************************************************

Inne wydarzenia tego dnia:

1821 – Ks. Wincenty Pallotti otrzymał władzę słuchania spowiedzi w Rzymie (święcenia kapłańskie przyjął 16 V 1817).

1925 – W Opalenicy Wielkopolskiej odbył się pogrzeb kl. Aleksego Dudy. Spoczął na miejscowym cmentarzu parafialnym. Dom w Wadowicach na Kopcu, do którego przynależał zmarły odprawił tego dnia „śpiewaną Mszę świętą z konduktem za duszę Aleksego Dudy”. Poprzedniego dnia wieczorem odśpiewano Nieszpory za zmarłych.

1925 – marzec – Na Kopcu przez cały miesiąc zwożono cegłę na budowę nowego skrzydła domu. Rozpoczęła się ona 20 kwietnia.

1928 – W ołtarzewskim domu zakończono zakładanie instalacji elektrycznej. Prace rozpoczęto 23 lutego.

1939 – Nowym kierownikiem budowy domu ołtarzewskiego został pan Pyrek z Ożarowa.

1948 – Ks. prowincjał Stanisław Czapla odprawił w Ołtarzewie Mszę św. rezurekcyjną.

1948 – W Sucharach, na wielkanocnej sumie wystąpił po raz pierwszy miejscowy mieszany chór sodalicyjny.

1971 – Okres Wielkiego Postu to czas rekolekcji wielkopostnych. Księża profesorowie domu ołtarzewskiego głosili tego roku rekolekcje w różnych parafiach (podobnie było i w innych latach).

Tego dnia ks. Tadeusz Gliński rozpoczął rekolekcje w Ożarowie Mazowieckim, a ks. Michał Kordecki w Warszawie (do 4 kwietnia, a od 4 do 8 kwietnia głosił rekolekcje w Niepokalanowie). 27 marca ks. Edward Daniel zakończył rekolekcje dla młodzieży w Niepokalanowie.

1972 – Ks. Eugeniusz Klimiński SAC, wykładowca teologii moralnej w Seminarium, z kilkuosobową grupą młodzieży z ATK, wygłosił w Ożarowie rekolekcje dla młodzieży.

1973 – Po południu do Paryża, w drodze na misje do Brazylii, do Getúlio Vargas, do diecezji Passo Fundo, do ks. kan. Stanisława Olejnika, przyjechał pociągiem z Polski ks. Czesław Zając. 4 IV razem z ks. Janem Jędraszkiem i ks. Tadeuszem Korbeckim odlecieli z Paryża do Brazylii.

1973 – W auli posiedzeń naukowych Papieskiego Instytutu Studiów Kościelnych w Rzymie (na via Mecenate 37), ks. dr Alojzy Hassa wygłosił wykład pt. „Wincenty Pallotti a środowisko polskie w Rzymie”.

1973 – W Ołtarzewie odbył się dość liczny zjazd bielanek.

1980 – Wielki Post – W Ołtarzewie klerycy wystawili Misterium Męki Pańskiej pt. „Czy mnie miłujesz?”, dedykowane Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II. Reżyserem sztuki był kl. Bogusław Szpakowski.

1987 – W kaplicy gimnazjalnej w Osny odbyły się uroczystości pogrzebowe ks. Teodora Kocjana, profesora Collège St. Stanislas, duszpasterza polonijnego we Francji i w USA. Wzięło w nich udział 37 księży, profesorowie obydwu szkół i wielu uczniów. Zwłoki zmarłego spoczęły na cmentarzu pallotyńskim w Osny.

1993 – W Seminarium gościł ks. generał Freeman i ks. wikariusz Kupka. Spotkali się oni z klerykami i podzielili się zagadnieniami związanymi z przekształceniem Prowincji oraz nowym Statutem Seminarium. Padły także pytania dotyczące zbliżającej się 200. rocznicy urodzin św. Wincentego Pallottiego i spraw Zjednoczenia. Goście obejrzeli także Misterium Męki Pańskiej. Na zakończenie wizyty spotkali się także ze wspólnotą miejscową księży i braci. (pb)

1994 – Ks. dyrektor Tadeusz Okręglicki poprosił Radę Prowincjalną o zmianę nazwy „Wydawnictwo Księży Pallotynów” na „Apostolicum. Wydawnictwo Księży Pallotynów Prowincji Chrystusa Króla” – krócej Apostolicum. Powodem zmiany były liczne pomyłki osób spoza Stowarzyszenia, którzy kojarzyli pallotyńskie wydawnictwo w Ząbkach z Pallottinum w Poznaniu.

– Postanowiono podpisać porozumienie pomiędzy Sekretariatem Episkopatu Polski a Prowincją Chrystusa Króla w sprawie prowadzenia statystyki Kościoła Katolickiego w Polsce. (pb)

1995 – Alumni Seminarium ołtarzewskiego spotkali się z ciekawym człowiekiem – szefem Radia WAWa, p. Wojciechem Reszczyńskim.

1995 – W Lublinie zmarł br. Tadeusz Kwiecień (ur. 1950 w Lublinie). Od 1 VIII 1978 pracował w Ołtarzewie jako furtian, a w latach 1977-79 uczęszczał do studium międzyzakonnego dla braci juniorystów w Warszawie. 24 IX 1982 przybył do Lublina.

Cechowała go wielka wrażliwość na wszelki rodzaj fałszu i niesprawiedliwości, którego doświadczał konkretny człowiek. Był to wielki dar, który wnosił do wspólnoty. Szczerze kochał wspólnotę Stowarzyszenia. Był człowiekiem artystycznie uzdolnionym (pisał wiersze, tworzył krzyżówki dla dzieci), usystematyzowanym i pracowitym. Tematem jego poezji jest bogaty dialog z Chrystusem, który go powołał. Chętnie służył innym i był lubiany, zwłaszcza przez dzieci. Doświadczany w ostatnich latach życia przez liczne choroby, nie skarżył się, ale odwracał uwagę innych od swych dolegliwości, trwając do końca na powierzonym sobie stanowisku pracy. Potrafił nawet żartobliwie wypowiadać się na temat stanu swego zdrowia.

2008 – Do Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej na Krzeptówkach dotarła sztafeta z ogniem od grobu Jana Pawła II – „Płomień Lolka”, niesionym przez sportowców włoskich. Wraz z ogniem niesiono obraz Matki Bożej Wniebowziętej z Niegowici, pierwszej parafii ks. Karola Wojtyły. Nawiedzenie rozpoczęto modlitwą różańcową w intencji rychłej beatyfikacji Sługi Bożego Jana Pawła II. Uroczystej Mszy św. przewodniczył ks. kustosz Marian Mucha, a okolicznościową homilię wygłosił ks. kanonik Jarosław Cielecki, duchowy opiekun grupy sportowców pielgrzymujących od grobu Jana Pawła II oraz kustosz obrazu Matki Bożej Wniebowziętej z Niegowici.

2012 – W dniach 19-28 III odbyła się wizytacja pallotyńskich jednostek w Wielkiej Brytanii. Księża radcy generalni: François Harelimana i Markus Reck, najpierw wizytowali współbraci z Delegatury Prowincji Irlandzkiej. Kolebka pierwszej pallotyńskiej misji znajduje się w centrum Londynu, we włoskim kościele św. Piotra i Pawła, gdzie w duszpasterstwie parafialnym pracowali Włoch i Polak. Kościół zaprojektował ks. Wincenty Pallotti wraz z ks. Rafałem Melią w 1845. Druga część wizytacji odbyła się w Szkocji, gdzie mieszkało sześciu współbraci Polaków, czterech z Prowincji Zwiastowania Pańskiego oraz dwóch z Regii Miłosierdzia Bożego we Francji. W Edynburgu funkcjonuje ustanowiona kanonicznie pallotyńska wspólnota miejscowa, do której należało czterech współbraci. Tam 26 III 2012 uroczystej Eucharystii przewodniczył kard. Keith Patrick O’Brien, ordynariusz archidiecezji St. Andrews i Edynburga, który w homilii wyraził wdzięczność za twórczą obecność polskich pallotynów i dobrą współpracę w ostatnich latach.

2018 – Podczas spotkania w Sekretariacie Konferencji Episkopatu Polski w Warszawie, przewodniczący Episkopatu Polski, abp Stanisław Gądecki, przekazał na ręce przełożonego prowincjalnego Księży Pallotynów, ks. Zenona Hanasa i kustosza Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej na zakopiańskich Krzeptówkach, ks. Mariana Muchy, dokument ustanawiający świątynię na Krzeptówkach Sanktuarium Narodowym. Konferencja Episkopatu Polski podjęła w tej sprawie uchwałę 14 marca 2018.

2019 – O godz. 11:20 „Dar Młodzieży”, trzymasztowy żaglowiec szkolny, zawinął do portu w Gdyni. 20 maja 2018 ruszył w Rejs Niepodległości dookoła świata, zorganizowany z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Organizatorami rejsu były: Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, Akademia Morska w Gdyni oraz Pallotyńska Fundacja Misyjna Salvatti. Przedsięwzięcie wsparła finansowo Polska Fundacja Narodowa. Pallotyni objęli patronat duchowy nad uczestnikami rejsu (przez podjęcie funkcji kapelana).
W rejsie wzięło udział 1000 młodych osób z całej Polski, podzielonych na 6 zmian (studenci szkół morskich z Gdyni i Szczecina oraz laureaci konkursu). Fregata odwiedziła 21 portów w 18. państwach świata, na 4 kontynentach. Młodzież wzięła udział w Światowych Dniach Młodzieży w Panamie (22-28 stycznia 2019).

2025 – Pani Agata Kornhauser-Duda, małżonka Prezydenta RP, w towarzystwie Ambasadora RP przy Stolicy Apostolskiej, Pana Adama Kwiatkowskiego, odwiedziła nasz Dom Generalny w Rzymie. (pb)

ks. dr Stanisław Tylus SAC / ks. mgr lic. Piotr Bełczowski SAC (aktualizacja) – Pallotyński Instytut Historyczny