Prowincja Chrystusa Króla

PALLOTYŃSKI INSTYTUT HISTORYCZNY

Kalendarium Pallotyńskie na 21 lutego

Wspomnienie liturgiczne Błogosławionego Richarda Henkesa, niemieckiego kapłana – pallotyna, więźnia niemieckiego KL Dachau, męczennika „z nienawiści do wiary”.
Zmarł 22 lutego 1945 roku. Pomimo śmierci z powodu choroby, przebywał w więzieniu z miłości do bliźniego i za prawdę, za głoszenie wiary chrześcijańskiej w opozycji do nazistowskiego neopogaństwa i za pełnię kapłaństwa, dlatego został uznany za męczennika. Ponieważ jego ciało zostało skremowane oddzielnie, jego prochy zostały zachowane. Po uznaniu kanonicznym 30 kwietnia 2019 roku zostały oddane pod opiekę biskupa Limburga.
Jego beatyfikacja odbyła się 15 września 2019 r. w katedrze św. Jerzego w Limburgu. Obrzędom przewodniczył, jako wysłannik Ojca Świętego, kardynał Kurt Koch, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan.
Jego wspomnienie w kalendarzu liturgicznym SAC zostało wyznaczone na 21 lutego, ponieważ dzień jego narodzin dla Nieba, jest już dniem upamiętniającym Katedrę Świętego Piotra w Ogólnym Kalendarzu Rzymskim. (pb)

*******************************************************

Inne wydarzenia tego dnia:

1862 – ks. Ignazio Auconi został przełożonym generalnym Stowarzyszenia. Jako generał wzmocnił obsadę personalną domu w Londynie, wysyłając z Rzymu dwóch księży, przez co z kolei musiał zamknąć dom w Rocca Priora (założony w 1860). Z powodu rozbieżności zdań członków Stowarzyszenia, co do ilości składanych przyrzeczeń, podał się do dymisji, którą 30 IX 1865 przyjęła Kongregacja ds. Erekcji Kościołów i Prowizji Konsystorialnych. Kongregacja zarządziła wizytację, a mianowany wizytator polecił ks. Ignazio pełnienie obowiązków do zakończenia kadencji. Po wygaśnięciu jej 3 III 1869 wizytator mianował generałem ks. Giuseppe Faà di Bruno. Ks. Auconi w 1869 został pierwszym radcą Stowarzyszenia.

1937 – Ks. rektor Ołtarzewa Stanisław Wierzbica i ks. Wojciech Turowski wyjechali do Warszawy z filmem o ks. Wincentym Pallottim.

1938 – Ks. Stanisław Szulmiński udał się do Lasek w sprawie Apostolatu Pojednania.

1946 – Ks. Wojciech Turowski, radca generalny, ostatecznie po 6 latach pobytu, opuścił Lizbonę, zatrzymując się przez kolejne trzy tygodnie we Francji. Do Rzymu powrócił 26 III 1946 po otrzymaniu włoskiej wizy.

1946 – luty – Ks. Franciszek Madej przybył do Ząbkowic Śląskich i zamieszkał przy ul. Ziębickiej 38, w miejscu wysiedlonego pallotyna, ks. Alberta Bluma. W tym samym roku ks. Madej został przeniesiony do Wadowic na urząd ekonoma. 

Pierwsze polskie nabożeństwa w pallotyńskim kościele przy ul. Piastowskiej w Ząbkowicach zaczęły być sprawowane z początkiem III 1946. Obsługiwano wtedy też okoliczne kościoły parafialne w Przedborowej, Ciepłowodach, Piotrówce (k. Strzelec Opolskich), Bobolicach i Braszowicach. Ponadto Kronika Prowincji wymienia Kojancin (?kopalnia w rejonie Masywu Brzeźnicy) i Kalinę (?przysiółek wsi Wyszonowice).

1946 – luty – Ks. Albin Łukiewski, ekonom i radca prowincjalny, udał się do Reszla, przejętego formalnie przez polską prowincję po niemieckich pallotynach. W Reszlu obok dworca był spalony konwikt św. Brunona, gdzie planowano otworzyć gimnazjum. W pobliskim Klewnie (Klawsdorf) było gospodarstwo. Przewidywano też odzyskanie konwiktu, tzw. „Philippinum”, przy ul. Mazurskiej 56, sprzedanego pod naciskiem władz hitlerowskich przez niemiecką Prowincję Trójcy Świętej.

1949 – W Małym Seminarium Duchownym w Chełmnie powstał młodzieżowy hufiec pracy, tzw. „Służba Polsce”. W ramach hufca uczniowie wykonywali przepisane ćwiczenia oraz wiele prac społecznych. Uczestniczyli w imprezach sportowych w ramach „Służby Polsce”, jak np. w biegu narodowym, gdzie zwycięzcami byli często uczniowie naszej szkoły, czy w marszach jesiennych. Były również prace społeczne, jak pielenie buraków, porządkowanie stadionu miejskiego, z którego mogli korzystać w czasie zajęć z wychowania fizycznego. W ramach działalności sportowej odbywały się rozgrywki pomiędzy klasami i zawodnikami.

1950 – Drugi rok nowicjacki wystawił w Ołtarzewie „z dobrym powodzeniem” operetkę pt. „Zaczarowane skrzypce”.

1965 – Ks. rektor Józef Lisiak SAC odwiedził pallotyńskich kleryków odbywających służbę wojskową w Szczecinie.

1967 – W Chełmnie odbyły się uroczystości pogrzebowe ks. dra Józefa Bogdana, b. mistrza nowicjatu, profesora Seminarium, rekolekcjonisty. Szczątki zmarłego złożono w grobowcu kwatery pallotyńskiej, na miejscu trumny ks. Waleriana Siudy (†1953), która szybko się rozpadła, a szczątki Siudy złożono w trumnie ks. Stanisława Wojaka (†1945). W strugach ulewnego deszczu trwały całe uroczystości pogrzebowe ks. Józefa.

1971 – Odbyło się spotkanie z ks. Józefem Lesiakiem, dyrektorem Krajowego Dzieła Duchowej Pomocy Powołaniom. Klerycy włączyli się w duszpasterstwo powołań i pomoc w prowadzeniu obozów wakacyjnych dla kandydatów do Stowarzyszenia. 

Ks. Tadeusz Madoń poprowadził w Ołtarzewie dzień skupienia dla chłopców objętych duszpasterstwem powołań kapłańskich.

1977 – W Ołtarzewie kurs pierwszy alumnów przygotował program artystyczny z racji karnawału. Przestawienie odbyło się w refektarzu.

1978 – Po południu ks. B. Weiss, profesor z Moguncji i ojciec duchowny tamtejszego seminarium, miał wykład dla naszych alumnów pt. „Bezreligijne chrześcijaństwo Dietricha Bonhoeffera w oświetleniu współczesnym”. Przed południem ks. Weiss odwiedził w towarzystwie ks. Anastazego Bławata Niepokalanów i miał wykład na ATK.

1983 – Po południu, z wykładem „Postać Pierre Teilhard’a de Chardin”, przybył ks. Mieczysław Lubański, dziekan filozofii na ATK. Po wykładzie odbyła się interesująca dyskusja.

1986 – Odbyła się prapremiera „Opowiadania o Męce i Śmierci Pana Naszego Jezusa Chrystusa”, w reżyserii kl. Andrzeja Gładysza.

1987 – Została zatwierdzona nowa Rada Prowincjalna. Ks. Czesław Parzyszek został wybrany na drugą kadencję na urząd prowincjała, podobnie ks. Henryk Kietliński – wiceprowincjała i ks. Stanisław Kuraciński – radcy. Do tej trójki dołączyli jako radcy prowincjalni: ks. Roman Tkacz, sekretarz ds. Apostolstwa oraz ks. Stanisław Gawryło, redaktor Pallottinum. Nowa Rada rozpoczęła urzędowanie 25 III 1987.

1988 – Ks. prowincjał Czesław Parzyszek przewodniczył uroczystej Mszy św., podczas której dokonał wprowadzenia w posługę lektora i akolity – 27 i 26 alumnów.

1988 – W Wadowicach na Kopcu zmarł ks. Ludwik Broda (ur. 1912 w Nowej Wsi; od 1948 Wirek, od 1959 dzielnica Rudy Śląskiej; w parafii Kochłowice, w ówczesnej diecezji wrocławskiej), profesor Seminarium, rekolekcjonista. 

Po święceniach kapłańskich pełnił funkcję ojca duchownego w Collegium Marianum w Wadowicach, a następnie w Seminarium w Ołtarzewie. Wygłaszał też konferencje ascetyczne w dniach skupienia. Był już wtedy cenionym kaznodzieją i rekolekcjonistą, miał bowiem donośny głos, dobrą pamięć i łatwość słowa. W 1939 znalazł się w Huszczy k. Białej Podlaskiej; do Ołtarzewa powrócił 12 XII tego roku. Podjął ponownie obowiązki ojca duchownego, prowadził też wykłady z teologii ascetycznej (1940-43) i liturgiki (1941/1942). Udzielał się w duszpasterstwie w kaplicy seminaryjnej i w okolicznych parafiach. W czasie wojny był członkiem Działu Kwalifikacyjnego PKO niosącego pomoc ubogim; w tym celu przeprowadzał zbiórki pieniężne i materialne w pobliskich miejscowościach. Wraz z Seminarium przeniósł się w 1942 do Wadowic.

Po wojnie podjął pracę rekolekcjonisty i misjonarza ludowego. Powrócił jeszcze w 1951 do pracy w Seminarium, obejmując przez rok funkcję ojca duchownego. Ostatecznie dekretem prowincjała z 17 X 1952 został wyznaczony do głoszenia rekolekcji, zapoczątkowując tzw. grupę misyjno-rekolekcyjną.

Pracował głównie na dwóch polach – formacji pallotyńskiej i rekolekcji ludowych. Pozostał więc w pamięci wielu współbraci jako wspaniały wychowawca, gorliwy misjonarz, Boży kapłan i sumienny pallotyn. Trudno jest zliczyć, ile wygłosił misji ludowych i rekolekcji czy nauk lub konferencji ascetycznych dla sióstr zakonnych, dla różnych grup i stanów. Służył chętnie ludziom na ambonie i w konfesjonale. Posługiwał też księżom, zgromadzeniom zakonnym męskim i żeńskim. Doskonale znał na pamięć długie cytaty z Ewangelii. 

Ostatni czas swego życia apostołował już cierpieniem. Często przebywał w szpitalu, to znowu wracał na Kopiec, aby cierpieć. Trudno więc mówić o bezpośredniej przyczynie śmierci, zwłaszcza że od kilku lat leżał już w łóżku. W tej chorobie dojrzał do nieba. 

1991 – Rada Prowincjalna debatowała nad „Projektem podziału Prowincji Chrystusa Króla”. Natomiast na sesji z 27 III 1991 Rada Prowincjalna przyjęła i podpisała swoją „Opinię” na temat „Projektu podziału Prowincji” i oba dokumenty odesłała do Zarządu Generalnego.

1991 – Dom w Łodzi (ul. Łagiewnicka 197/201) uzyskał zatwierdzenie kanoniczne. W budynku znajduje się kaplica pw. MB Fatimskiej i salki duszpasterskie. Pierwszym rektorem został mianowany 22 VI ks. Stanisław Rękawek (do 1996).

1991 – luty-lipiec – Misjonarze skierowani do pracy na Daleki Wschód: ks. Piotr Czerwonka (Papua-Nowa Gwinea), ks. Łukasz Kopaniak i ks. Jerzy Suszko (obaj Korea Południowa) rozpoczęli w Szkocji kurs języka angielskiego. Ks. Czerwonka 5 IX odleciał do Papui Nowej Gwinei (wylądował wieczorem 6 IX). 7 IX do Seulu w Korei przylecieli księża Suszko i Kopaniak (od 14 X rozpoczęli studium języka na Uniwersytecie Sogang).

1991 – luty/marzec – Rozpoczęła działalność niezależna katolicka rozgłośnia Wspólnota Serc. Założycielem i dyrektorem radiostacji był proboszcz parafii Najśw. Serca Pana Jezusa w Ząbkowicach Śląskich ks. Marek Rudecki. Radio nadawało swoje programy na fali UKF 66, 96 MHz kilka razy w tygodniu po kilka godzin. Miało zasięg kilkadziesiąt km w Kotlinie Kłodzkiej.

1993 – Do Brukseli przybyli ks. Marian Sobczyk i ks. Mieczysław Biały z Rwandy. Wcześniej, w parafii Kinoni na północy Rwandy, o świcie pewnego dnia zjawili się w wojskowi przybyli z Ugandy, z rozkazem przejęcia na potrzeby wojska wszystkich pojazdów i domu. Obaj polscy misjonarze musieli w krótkim czasie przygotować swój podręczny bagaż i zapakować na jeepa, który powiózł ich w nieznanym kierunku. Po kilku dniach dotarła wiadomość, że zostali wywiezieni do Ugandy i tam uwolnieni z groźbą śmierci w przypadku powrotu do Rwandy. Po powrocie do Polski ks. Sobczyk został na krótko mianowany kapelanem sióstr na Wilczej w Warszawie, a po kilku miesiącach przeniesiony 15 IX 1993 do Ołtarzewa jako ojciec duchowny kleryków.

1994 – Jacek Wróbel dołączył do wspólnoty seminaryjnej w Ołtarzewie i rozpoczął czwarty semestr studium filozofii. Dotychczas ukończył on trzy semestry filozofii w seminarium diecezji zamojsko-lubaczowskiej w Lublinie. We wrześniu tego roku rozpoczął nowicjat w Wadowicach, a po jego ukończeniu kontynuował swoją formację intelektualną w Ołtarzewie.

1996 – Rozpoczęły się w Ołtarzewie rekolekcje dla alumnów, prowadzone przez ks. rektora Bogusława Szpakowskiego i ojca duchownego ks. Mariana Sobczyka.

2000 – Bp elbląski Andrzej Śliwiński wydał dekret nadający kościołowi w Łęgowie tytuł Matki Bożej Fatimskiej (odpust 13 maja).

2002 – W Ząbkowicach Śląskich odbyła się uroczystość pogrzebowa br. Stanisława Sopaty. We mszy koncelebrowanej przez ks. prowincjała Tomasza Skibińskiego uczestniczyli licznie księża i bracia pallotyni, duchowieństwo diecezjalne z dekanatu Ząbkowice oraz rodzina zmarłego współbrata. Br. Stanisław został pochowany w kwaterze pallotyńskiej na cmentarzu ząbkowickim.

2003 – W Otwocku zmarł ks. Marian Sikora (ur. 1915 w Habinghorst, w diecezji monastyrskiej, w Niemczech, Westfalia), doktor prawa kanonicznego, profesor teologii moralnej i prawa kanonicznego w seminarium w Ołtarzewie, notariusz kurii gdańskiej i sądu metropolitalnego w Warszawie, sekretarz Prymasowskiego Studium Życia Wewnętrznego.
Jako profesor był wychowawcą wielu alumnów. Przez większość swego życia posługiwał różnym żeńskim zgromadzeniom zakonnym. Powierzane mu liczne obowiązki wykonywał sumiennie. Miał łatwość nawiązywania kontaktów z nimi. Nie lubił sztywnych struktur ani przesadnych formalności. Był uczciwym, szlachetnym, radosnym i skromnym człowiekiem. W rozmowach wyznawał o sobie, że niewiele zrobił, ale zawsze starał się powierzać wszystko Temu, który go powołał i ustanowił kapłanem. Kochał modlitwę brewiarzową i Eucharystię. Lubił spowiadać. Modlił się z Radiem Maryja. Żył misjami i wszelką działalnością Stowarzyszenia.

2004 – Ks. Czesław Parzyszek SAC, jako przewodniczący KWPZM, wystąpił podczas spotkania Komisji Episkopatu ds. Duszpasterstwa Polonii i Polaków poza Krajem oraz Rektorów Polskich Misji na Zachodzie (20-21 lutego) z referatem „Czy osoby konsekrowane wysyłane z Polski na Zachód są wystarczająco odczytywane jako znak Kościoła”. (pb)

2008 – Rada Generalna zatwierdziła wyniki ostatecznych wyborów: 

-w Prowincji Zwiastowania Pańskiego: ks. Kazimierz Czulak (prowincjał), ks. Lesław M. Gwarek (wiceprowincjał), ks. Adam Golec, ks. Leszek Woroniecki i ks. Adrian Galbas (radcy prowincjalni); 

-w Prowincji Chrystusa Króla: ks. Józef Lasak (prowincjał), ks. Czesław Parzyszek (wiceprowincjał), ks. Józef Ciupak, ks. Józef Nowak i ks. Piotr Banach (radcy prowincjalni). Nowe Rady Prowincjalne rozpoczęły swoją kadencję 25 marca 2008.

2017 – W gmachu Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie odbyła się obrona prac magisterskich diakonów Wyższego Seminarium Duchownego Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego. Wydarzeniem tym alumni kończą swój etap studiów seminaryjnych w drodze ku kapłaństwu.

Najpierw egzamin przed odpowiednią komisją, której przewodniczył ks. prof. dr hab. Tomasz Wielebski i po pozytywnych odpowiedziach oraz życzliwej przychylności komisji egzaminacyjnej, długo oczekiwany tytuł magistra teologii…. potem wspólna kawa i …. wspólna radość.

2019 – W Łowiczu zmarł biskup Alojzy Orszulik SAC (ur. 1928 w Baranowicach Śląskich k. Rybnika), pierwszy biskup łowicki. Odszedł w 62. roku kapłaństwa, w 30. roku biskupstwa

Zmarły był wykładowcą Seminarium w Ołtarzewie, kierownikiem Biura Prasowego Episkopatu Polski 1968-93, biskupem pomocniczym diecezji siedleckiej 1989-93, zastępcą sekretarza Episkopatu Polski 1989-94, biskupem diecezji łowickiej w latach 1993-2004, a następnie biskupem seniorem diecezji łowickiej. W 2010 został odznaczony Orderem Orła Białego.

W historii polskich pallotynów biskup Alojzy Orszulik był drugim z kolei biskupem-pallotynem, po ks. generale Wojciechu Turowskim (†1959), biskupie koadiutorze nominacie częstochowskim z 1950. W strukturach Stowarzyszenia bp Orszulik należał do Komisji ds. Podziału Prowincji (1988) i do Rady Wydawniczej (1987), wnosząc swój wkład przy koordynowaniu i promowaniu wydawnictw i autorów. Był też jednym z pierwszych pracowników Zakładu Socjologii Religii przy Wyższym Seminarium Duchownym w Ołtarzewie z siedzibą w Otwocku, kiedy erygowano go 26 marca 1972. Biskup A. Orszulik, po przekształceniu się w 1993 w Polsce pallotyńskiej Prowincji Chrystusa Króla w dwie prowincje, wybrał prawem opcji przynależności Prowincję Chrystusa Króla (2 marca 1993).
Spoczął w krypcie bazyliki katedralnej Wniebowzięcia NMP i św. Mikołaja w Łowiczu.

2019 – Wspólnota Domu Generalnego odprawiła Mszę Świętą dziękczynną za posługę księdza Artura Karbowego, który po pięciu latach pracy na stanowisku dyrektora Pallotyńskiej Agencji Informacyjnej powrócił do swojego Regionu „Matki Miłosierdzia” w Brazylii. (pb)

2020 – Rodzina pallotyńska w Rzymie obchodziła pierwsze liturgiczne wspomnienie błogosławionego Pallotyna Richarda Henkesa (1900-1945), który poniósł śmierć męczeńską z nienawiści do wiary i miłości w obozie koncentracyjnym w Dachau w Niemczech. Mszy Świętej przewodniczył prałat Miroslav Konstanc Adam OP, prałat audytor Trybunału Roty Rzymskiej. W homilii podkreślił on znaczenie świadectwa ks. Henkesa w obronie wartości chrześcijańskich we współczesnym społeczeństwie. Przełożony Generalny, ks. Jacob Nampudakam, poświęcił obraz nowego błogosławionego, który pozostanie na wystawie w kościele św. Salwatora w Ondzie. (pb)

2021 – W I Niedzielę Wielkiego Postu, po raz drugi obchodzono wspomnienie liturgiczne bł. Richarda Henkesa SAC. W diecezji ostrawsko-opawskiej, na terenie której ks. Henkes pracował, zakończyła się nowenna, która przygotowywała do jego uczczenia nowego błogosławionego męczennika. W parafii w Fulneku, w której posługują pallotyni, tego dnia był obecny ks. bp Martn David, administrator apostolski tejże diecezji. Przewodniczył on Mszy świętej. Uczestnicy uroczystości mogli oddać także cześć relikwiom bł. Richarda, obecnym tam od 15 września 2019 r. (pb)

2021 – Podczas Mszy św. o godz. 11.00, ordynariusz diecezji opolskiej, biskup Andrzej Czaja, dokonał uroczystego wprowadzenia relikwii bł. ks. Henkesa, przy sporym udziale wiernych i gości. Byli obecni: ks. Arkadiusz Sosna, Prowincjał Ojców Szensztackich (R. Henkes był pomysłodawcą wybudowania tu kaplicy Matki Bożej Trzykroć Przedziwnej), przedstawicieli kilku zgromadzeń żeńskich, władz samorządowych Raciborza i Kietrza, naczelnika więzienia w Raciborzu (gdzie przetrzymywano ks. Ryszarda) oraz ks. Piotra Jankowskiego SAC, jako przedstawiciela domu ząbkowickiego.
Bł. Ryszard Henkes SAC (1900-1945), niemiecki Pallotyn przybył do Kietrza w połowie roku 1931 aby katechizować dzieci i młodzież w nowo utworzonej szkole gimnazjalnej oraz głosić Słowo Boże w Kietrzu i innych śląskich miejscowościach. (pb)

2025 – Rada Prowincji Chrystusa Króla SAC obradująca w Kolumbii oraz zdalnie ze Współbraćmi w Warszawie, powołała do istnienia Hospicjum Dziecięce i Prenatalne w Delegaturze pod wezwaniem św. Siostry Faustyny Kowalskiej w Kolumbii. Hospicjum nosi imię Świętych Jana Pawła II i Carlo Acutisa. Jego siedziba znajduje się w Bello/Medellin w Domu św. Jana Pawła II.

Zwieńczeniem prac przygotowujących do tego wydarzenia było sympozjum przybliżające zasadnicze idee posługi hospicyjnej. Gośćmi z Polski byli m.in.: dr Katarzyna Żak-Jasińska z Gdyni, ks. Mirosław Mejzner oraz ks. Piotr Krakowiak ze Szkocji. W sympozjum uczestniczyli miejscowi lekarze, psycholodzy i członkowie ZAK. Wśród gości byli również Ksiądz Prowincjał Waldemar Pawlik oraz członkowie Zarządu
Prowincjalnego z Warszawy ks. Mariusz Małkiewicz oraz ks. Łukasz Gąsiorowski. (pb)

2025 – XI Zebranie Prowincji Zwiastowania Pańskiego odbył się w Częstochowie, w Dolinie Bożego Miłosierdzia, w dniach 17-21 lutego. Uczestniczyło w nim dwudziestu ośmiu delegatów, wybranych spośród członków każdej wspólnoty pallotyńskiej Prowincji. Ks. Adam Golec, Prokurator Generalny Prowincji Zwiastowania Pańskiego i członek Prowincji, uczestniczył jako delegat Rady Generalnej. Tematem Zebrania było: „Drogi Nadziei w życiu wspólnotowym i apostolacie Prowincji Zwiastowania Pańskiego”. (pb)

ks. dr Stanisław Tylus SAC / ks. mgr lic. Piotr Bełczowski SAC (aktualizacja) – Pallotyński Instytut Historyczny