Prowincja Chrystusa Króla

PALLOTYŃSKI INSTYTUT HISTORYCZNY

Kalendarium Pallotyńskie na 30 lipca

1933 – Uroczystego poświęcenia kościoła św. Anny w Gdańsku Letnicy (niem. Lautenal), przy ulicy Lauentaler Straße 44 (ul. Starowiejska) dokonał biskup Edward O’Rourke. Budowę rozpoczęto w 1932 (kamień węgielny wmurowano 3 VII), według projektu gdańskiej pracowni architektonicznej Tiede & Abraham. Plany zrealizowano tylko częściowo, ze względu na brak funduszy zamiast sporej bazyliki powstała jednonawowa świątynia. Trafiły do niej trzy obrazy z gdańskiego kościoła św. Mikołaja: „Zdjęcie z Krzyża”, „Przekazanie przez Maryję różańca św. Dominikowi” oraz „Wniebowzięcie NMP”.
Pierwotnie, już w 1912 uruchomiono dla wiernych prowizoryczną kaplicę w sali tanecznej restauracji Josefa Woelkego przy Lauentaler Straße 16 . Była ona filią parafii pw. św. Jadwigi w Nowym Porcie. W 1917 przeniesiono kaplicę do drewnianego baraku, znajdującego się obok szkoły podstawowej przy obecnej ulicy Uczniowskiej 22. /gedanopedia.pl/
Pomysłodawcą powstania parafii i głównym budowniczym kościoła był pan Antoni Michna. Urodził się on 17.05.1870 r. w miejscowości Wysoka pow. Starogard Gdański. Oprócz pracy pedagogicznej, zasłynął jako działacz katolicki i narodowy. Od 14.01.1912 r. był przewodniczącym Towarzystwa Budowy Kościoła. Już w pierwszych dniach września ’39 został osadzony w obozie koncentracyjnym w Sztutthofie (numer obozowy 968). Został tam zamordowany 14 kwietnia 1940 r./źródło/.
Pierwszym stałym duszpasterzem był ks. Anton Wycisk SAC, sekretarz bpa gdańskiego Edwarda O’Rourke. Jednak dopiero 2 VII 1939 roku przy kościele erygowano samodzielną parafię. Ks. Wycisk organizując ją, zatroszczył się o wystrój kościoła: umieścił pancerne tabernakulum, konfesjonał i obraz MB Trzykroć Przedziwnej. Z Augsburga sprowadził 15-głosowe organy, które uruchomiono 16 V 1940. Zasadził też drzewa wokół kościoła. Za współpracę z Polakami w styczniu 1944 musiał opuścić parafię i przenieść się do Wałbrzycha (Waldenburg), gdzie pracował do 1946. Pallotyni w Gdansku-Letnicy (Letniewie) pracowali do 1947. /foto: gedanopedia.pl/ (pb)

JUBILEUSZE – ROCZNICE

1976 (50 lat temu) – Ks. Czesław Herlender został rektorem i proboszczem w Wałbrzychu. Podczas jego kadencji, w 1978, na prośbę bpa pomocniczego archidiecezji wrocławskiej Tadeusza Rybaka, wspólnota podjęła pracę wśród wałbrzyskiej służby zdrowia i nauczycieli – prowadzili ją wówczas ks. Henryk Herkt i ks. Jan Porębski.

*******************************************************

Inne wydarzenia tego dnia:

1932 – Ks. dr Józef Jałowy (+1954), kapelan wojskowy, działacz społeczny, budowniczy kościoła Chrystusa Króla w Rzeszowie (od 1936 jego rektor, a od 1949 proboszcz), zakończył swoje rekolekcje kapłańskie ma Kopcu.

1935 – Maturzysta Tadeusz Płonka (+2018) odwiedził dom pallotyński na Kopcu.

1939 – Ks. diakon Mieczysław Curzydło przyjął święcenia kapłańskie w Rzymie w kościele św. Ignacego Loyoli z rąk abpa Luigiego Traglii. Jeszcze tego dnia wyjechał do Polski, by odprawić prymicyjną mszę w rodzinnych Witanowicach (6 VIII).

1941 – Ks. Heinrich Schulte (†1980), prowincjał pallotynów z Limburga, napisał list do ks. Wojciecha Turowskiego, w którym poinformował go, że odwiedził ks. Franciszka Cegiełkę w szpitalu więziennym w Berlinie. Sam ks. Cegiełka 29 VII 1941 został przewieziony do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen (Oranienburg) k. Berlina.

1947 – Ks. Paweł Drews skończył pełnić obowiązki rektora i proboszcza w Radomiu. Rektorem domu był od IV 1945 (do Radomia przybył we IX 1941, gdzie był duszpasterzem). Kiedy 30 IV 1946 przy kaplicy w Radomiu została utworzona parafia pw. Opieki św. Józefa, ks. Drews zaczął pełnić obowiązki proboszcza. Jego zasługą było rozbudowanie kaplicy o dwie boczne nawy. 8 VII 1947 został mianowany rektorem w Poznaniu (funkcję objął 31 VII 1947 i pełnił ją do VII 1950), a następnie proboszczem.

1965 – W wydawnictwie Société d’Éditions du Internationales (SEI) opublikowano książkę Jerzego Kalinowskiego i Stefana Swieżawskiego pt. „La philosophie à l’heure du Concile”.

1977 – Ks. Stanisław Mika został proboszczem i rektorem domu (od 1 VIII) w Kisielicach, ale już 19 VI 1978 przeszedł do Częstochowy na duszpasterza.

1987 – Ks. Mirosław Drozdek rozpoczął budowę kościoła i sanktuarium MB Fatimskiej w Zakopanem (15 IX 1988 został mianowany kustoszem nowo powstałego sanktuarium). Biskup Kazimierz Górny poświęcił plac pod budowę kościoła.

Kamień węgielny z Groty Objawienia MB w Fatimie (pierwszy w historii Fatimy – z numerem 1) przywiózł 9 VIII 1984 wiceprowincjał ks. Henryk Kietliński. Dołączono też kamień węgielny z Grobu św. Piotra. W  fundamentach Kościoła Pod prezbiterium został wmurowany różaniec podarowany przez Ojca Świętego wraz z jego podobizną i wiązankę róż. W ołtarzu głównym umieszczono relikwie św. Karola Boromeusza.

Świątynia dedykowana MB Fatimskiej, pomyślana była jako dziękczynne wotum za ocalenie papieża Jana Pawła w dniu 13 V 1981. Dokument papieża z jego błogosławieństwem na realizację tego wotum, datowany w III 1987, znajduje się w archiwum sanktuarium. Poświęcenia świątyni MB Fatimskiej dokonał Franciszek kard. Macharski 13 V 1992, w 75. rocznicę objawień fatimskich.

1989 – W Wadowicach na Kopcu swój złoty jubileusz kapłaństwa (święcenia 30.07.1939 w Rzymie) obchodził ks. Mieczysław Curzydło SAC – wychowanek „Collegium Marianum” (matura 1933). Mszę świętą z Jubilatem koncelebrowali m.in. ks. prowincjał Czesław Parzyszek, ks. Marcin Boroń – misjonarz z Rwandy, ks. kapelan Sióstr Nazaretanek w Wadowicach Jan Wołek, ks. Stanisław Uramowski – kolega kursowy. (pb)

1991 – Wyruszyła piesza pielgrzymka z kościoła pw. św. Ludwika Króla na Plac Czerwony w Moskwie (łącznie 5 km).

2011 – Z kościoła Świętego Krzyża w Zakopanem wyruszyła IV Górska Rowerowa Pielgrzymka na Hel. 1 VIII uczestnicy pielgrzymki przybyli do naszego sanktuarium na Krzeptówkach. Na Hel pielgrzymi dotarli 8 VIII, odwiedzając po drodze liczne sanktuaria maryjne. W sumie przebyli ponad 1100 km. Organizatorem pielgrzymki był Związek Podhalan, a kapelanem rowerzystów – ks. Tadeusz Skupień.

2019 – Miało miejsce ważne wydarzenie dla Regii Matki Miłosierdzia w Brazylii: poświęcenie nowego Wyższego Seminarium Duchownego w Rio de Janeiro przez Przełożonego Generalnego, ks. Jacoba Nampudakama, w obecności Przełożonych Wyższych i ich Delegatów zgromadzonych na Kontynentalnym Spotkaniu Ameryki Południowej. Cechą szczególną tego Regionu jest to, że większość młodych powołań pochodzi z naszych licznych parafii, co świadczy o doskonałej posłudze duszpasterskiej naszych współbraci. (pb)

ks. dr Stanisław Tylus SAC / ks. mgr lic. Piotr Bełczowski SAC (aktualizacja) – Pallotyński Instytut Historyczny