Prowincja Chrystusa Króla

PALLOTYŃSKI INSTYTUT HISTORYCZNY

Kalendarium Pallotyńskie na 1 maja

1982 – W Ołtarzewie święcenia kapłańskie z rąk Prymasa Józefa Glempa, metropolity gnieźnieńsko-warszawskiego, przyjęli diakoni: Ireneusz Jadczyk, Stefan Kalmus (wystąpił), Wiesław Kantor (+2020), Jan Kostkiewicz, Jan Lamparski, Eugeniusz Małachwiejczyk, Stanisław Michalski (+2008), Adam Pacuła, Zygmunt Rutkowski, Stanisław Stawicki, Eugeniusz Stefan, Franciszek Szczotka (+1995) i Stanisław Zarzycki.

*******************************************************

Inne wydarzenia tego dnia:

1849 – W Rzymie, żołnierze republikańscy wpadli do Kolegium Irlandzkiego, aby ująć przebywających tam księży i zamordować na placu Monte Cavallo. Ks. Wincentego Pallottiego nie zauważyli.
Grupa uzbrojonych żołnierzy wtargnęła do Kolegium Irlandzkiego pod pretekstem poszukiwania mordercy, aby przetrząsnąć wszystkie lokale i pomieszczenia od piwnicy aż po strych. Żołnierze faktycznie usiłowali pojmać kardynała Castruccio Castracane degli Antelminelli’ego (+1852), aby go zaraz rozstrzelać. Według innych danych głównym poszukiwanym miał być właśnie ks. Wincenty Pallotti, na którego doniesiono republikanom, że właśnie przebywa w tym gmachu. Kardynałowi podczas tej akcji udało się przemknąć z jednej części budynku do drugiej.
Gdy szukający chcieli już wkroczyć do pokoju zajmowanego przez ks. Pallottiego, rektor Kirby, towarzyszący żołnierzom, zwrócił się do nich i powiedział: „Chcecie to wejść, panowie? To jest mój pokój”. Żołnierz trzymający już rękę na klamce zrezygnował z otwarcia drzwi i grupa poszła dalej. Wincenty zorientował się, że ktoś poruszył klamką i zapraszając do wejścia zawołał swoim zwyczajem: „Deo gratias”, a gdy nikt nie wchodził, podszedł do drzwi. Uchylił je i zobaczył na korytarzu żołnierzy. Zamknął pokój i pogrążył się w modlitwie. Pisał o tym do kardynała Lambruschiniego, że siedział w pokoju „nie wiedząc nawet, że to rewizja” i że żołnierze przyszli po niego.
Powyższe wydarzenia związane są z interwencją Francji przeciw rewolucji rzymskiej. Najpierw, 30 IV 1849 wojska francuskiego korpusu generała N. Oudinota poniosły klęskę pod murami Wiecznego Miasta. Zwycięstwo odniesione przez rewolucjonistów rozzuchwaliło ich tak dalece, że Rzym w następnych dniach stał się widownią grabieży, gwałtów i mordów. 1 V rozstrzelano 10 księży wraz z dwoma osobami świeckimi, a po rewolcie w ogrodzie kościelnym św. Kaliksta na Zatybrzu znaleziono zmasakrowane zwłoki 90 księży. Ostatecznie, po zaciętych walkach 30 VI 1849 Rzym skapitulował przed Francuzami.

1927 – Zarząd Polskiej Regii zawarł z Warszawską Kurią Metropolitalną umowę dzierżawy na 25 lat drukarni, introligatorni, księgarni oraz domu przy ul. Krakowskie Przedmieście 71 w Warszawie.

Już 2 IV, na posiedzeniu Rady Regionalnej w Warszawie, postanowiono przyjąć propozycję abpa warszawskiego, Aleksandra kard. Kakowskiego, objęcia w formie dzierżawy na 25 lat archidiecezjalnej drukarni, księgarni i introligatorni przy ul. Krakowskie Przedmieście 71. Jedynie ks. Alojzy Majewski był ostrożny w tej sprawie. Przyszłość bowiem pokazała, że była to decyzja zbyt pochopnie przyjęta, z najlepszych motywów, ale przez nieroztropne działania przyczyniła się do wielu ciężarów i nieprzyjemności.
Kontrakt pomiędzy kard. Kakowskim a ks. Turowskim został podpisany 1. Maja 1927. Miał obowiązywać do 1 V 1952.
„Księża Pallotyni przyjmując takie ciężary, drukarnię archidiecezjalną i jej wydawnictwa, byli przekonani, że rozpoczynając tę pracę spotkają się z życzliwością i poparciem społeczeństwa, które pozwoli im podnieść tę placówkę i zrobić z niej centralę dla apostolstwa prasy na całą Polskę (list ks. prałata Szczodrowskiego z 28 V 1926 do kard. Kakowskiego, Franciszek Cegiełka, „Pallotyni w Polsce”, Warszawa 1935, s. 141).
Dom ten stał się również siedzibą Zarządu Regionalnego, a od 1935 Prowincjalnego oraz Archiwum Prowincjalnego.

Początki pallotynów na Krakowskim Przedmieściu opisał ks. Albin Łukiewski, ekonom prowincjalny: „Nie ma to naprawdę, gdzie głowy skłonić. Poza kilkunastu ciemnymi lokalami drukarni i administracji wydawnictwa, cały dom zajmują lokatorzy. A istnieje ścisła ochrona lokatorów. Rozpoczyna się „zakonne życie cygańskie”. Za pozwoleniem ks. Kardynała mogliśmy zająć kilka małych kącików w budynku przy kościele św. Anny, Krakowskie Przedmieście 66. Kuchnię urządziliśmy w osobnej tam przybudówce w ogrodzie. Ksiądz superior Turowski zamieszkał na Pradze. […] Wraz z drukarnią mogliśmy objąć rektorski kościół św. Anny. Ks. Majewski według swej stałej zasady był zdania, że raczej nie należy klerowi diecezjalnemu wchodzić w drogę […]. Kościoła nie przyjęto […]. W tej sytuacji fatalne jest też to przechodzenie 6 razy dziennie przez ulicę z warsztatu pracy pod nr 71 do przytułku Stowarzyszenia pod nr 66 u św. Anny”.

1931 – Majowe nabożeństwa w kaplicy parkowej odbywały się codziennie o godzinie 19:00; w kaplicy domowej o godz. 18:00 – we wtorki, czwartki i soboty, a w inne dni – bezpośrednio po porannej Mszy św.
1935 – W kaplicy parkowej nabożeństwa majowe rozpoczynały się o godzinie 19:30, a w niedzielę o godz. 19.00 i zastępowały Nieszpory.
1936 – Nabożeństwo majowe u sióstr urszulanek w Ołtarzewie było codziennie wieczorem o godzinie 19.45, a w kaplicy parkowej: w tygodniu o godz. 19:00, a w niedzielę zamiast Nieszporów – o godz. 17:00.

1932 – kwiecień – Rada Prowincjalna Polskiej Prowincji rozważała przyjęcie od 1 V 1932 placówki w Roubaix (departament Nord) na północy Francji, ale po negatywnej opinii ks. Franciszka Kiliana, zrezygnowano z tej placówki.

1933 – Według sprawozdania (sporządzonego 1 maja 1934), które na prośbę Kurii Metropolitalnej wysłano do Stowarzyszenia „Caritas” w Warszawie (ul. Senatorska 31), dom ołtarzewski świadczył w 1933 r. następującą pomoc charytatywną dla okolicznej ludności:

I. Świetlice dla młodzieży:
-Prowadzi się 4: dla dziewcząt i chłopców.
-Ilość dzieci uczęszczających: 65
-Świetlica czynna 6 godzin.
-Program zajęć: dokształcanie, pogadanki, gry i zabawy.
-Prowadzi się kursy w świetlicy.
-Urządzono 2 kolonie – ich koszta 150 zł.

II. Opieka nad rodzinami ubogimi i bezrobotnymi:
1. Dożywianie.
-Ilość obiadów dziennie 10, rocznie 3650, wartość 1825 zł.
-Innych posiłków dziennie 5, rocznie 1825, wartość 456 25 zł.
-Liczba rodzin stale wspieranych 8, w tem liczba dzieci 22, dorosłych 15.
-Liczba odwiedzin ubogich 30.
-Urządzono dwa razy gwiazdkę i jajko wielkanocne.
-Odzieży wydano: dorosłym 5, wartość 100 zł.
-dzieciom 15 par obuwia, 15 odzieży, wartość 250 zł.

2. Pomoc lekarska i mieszkaniowa:
-Udzielono pomocy mieszkaniowej 100 biednym.
3. Pomoc wynalezienia pracy.
-Stałą pracę: 5
-Tymczasową: 10
-Ułatwiono otrzymanie posady 3.

4. Pomoc moralna.
-Wizytowano osoby wspierane 1 raz w miesiącu i częściej.
-Odwiedzin w ciągu roku 60.
-Przygotowano dzieci do I. Komunii Świętej 245.
-Przygotowano lub nakłoniono do przyjmowania Sakramentów św. 500.
-Spowodowano spóźnionych chrztów 3.
-Nawrócono osób 3.
-Opiekowano się chorymi 5.
-Prowadzono pogadanki dla starszych 3, młodzieży 5, dzieci 2.
-Ilość wydanych pism i broszur: 10; tygodniowo na sumę 2 zł.
Kapitalne rozliczenie  🙂 szczególnie ta pomoc moralna  🙂

1937 – Kl. Augustyn Urban złożył w Limburgu profesję wieczną.

1937 – Seminarium odwiedził ks. radca Alfons Męcikowski, który na czas Kapituły Generalnej zastępował ks. prowincjała Jana Maćkowskiego.

1938 – Tego dnia, w niedzielę, kazanie na sumie w kaplicy parkowej miał kl. diakon Franciszek Bryja (obecnie kandydat na ołtarze). Rozpoczęły się też nabożeństwa majowe z kazaniem, które przez niedziele i święta wygłaszał ks. profesor Franciszek Kilian (obecnie również sługa Boży).

1944 – W Lizbonie, ks. Wojciech Turowski, po śmierci bpa chełmińskiego Stanisława Okoniewskiego (1 V 1944), swego przyjaciela, przeniósł się do jego mieszkania. Dotąd, od 8 VII 1940, mieszkał w Lizbonie w domu prywatnym. Ks. Turowski utrzymywał z Lizbony łączność z całym Stowarzyszeniem, jako delegat generalny dla wszystkich domów i prowincji, pozbawionych bezpośredniej łączności z Zarządem Generalnym. W Lizbonie też jako kierownik Dzieła św. Rafała prowadził działalność na rzecz tysięcy uchodźców: duchownych, świeckich i Żydów katolików, ofiar prześladowania hitlerowskiego i faszyzmu Mussoliniego, umożliwiając im przedostanie się do Ameryki lub krajów neutralnych. Jego działalność w Lizbonie trwała do 1946.

1946 – Br. Piotr Kasprzak przybył do Osny z obozu pracy w Niemczech (pracował tam od 1940).

1947 – W prywatnej kaplicy w Gnieźnie, diakoni: Karol Kurek (+1949), Tadeusz Michałek (+1992), Stanisław Mikulski (+1984), Franciszek Rafacz (+1994) i Roman Szczygieł (+1990) otrzymali święcenia kapłańskie z rąk bpa Lucjana Bernackiego, sufragana gnieźnieńskiego.

1974 – W dalszym ciągu trwała wizytacja ks. generała Mikołaja Gormana. Tego dnia ks. Generał odwiedził w Żbikowie ks. Antoniego Hańderka SAC, kapelana benedyktynek samarytanek. Spotkanie z siostrami pracującymi z dziećmi upośledzonymi i z kapelanem wywarły na ks. Gormanie duże wrażenie.
– O godz. 18:00 wizytator odprawił uroczystą Mszę św. w Ożarowie Mazowieckim. Przed rozpoczęciem Mszy, przed kościołem ożarowskim, odbyło się uroczyste powitanie ks. Generała przez parafian, ks. proboszcza Stanisława Jojczyka i miejscowych księży duszpasterzy. Wśród koncelebransów byli obecni księża z Ołtarzewa: rektor Jan Korycki, Witold Zdaniewicz, Tadeusz Gliński i Józef Turecki oraz z Francji – ks. Stanisław Suwała.

1977 – W Otwocku ks. Roman Szczygieł obchodził 30-lecie kapłaństwa. Seminarium ołtarzewskie reprezentował na uroczystościach jubileuszowych ks. rektor Jan Korycki.

1979 – Oddano do użytku dom mieszkalny w Gdańsku-Wrzeszczu przy ul. Marii Skłodowskiej-Curie. Pozwolenie na budowę nowego domu mieszkalnego otrzymano w połowie 70. lat XX w.

1983 – Ks. Józef Turecki, proboszcz ołtarzewski i profesor Seminarium, obchodził jubileusz 40-lecia święceń. Dostojny jubilat przewodniczył Mszy św. koncelebrowanej, w której uczestniczyli parafianie, domownicy i goście.

1984 – W Seminarium rozegrano „błyskawiczny turniej czwórek” w piłkę nożną systemem pucharowym. Wygrał zespół kursu drugiego: Mieczysław Brzezinka, Zbigniew Dawid, Jerzy Gugała i Marian Mucha.
– Po południu w Ołtarzewie wystąpił z koncertem jeden z najlepszych polskich gitarzystów klasycznych, Leszek Potasiński. Słowo wprowadzenia i prowadzenie podjął pan Janusz Mechanisz.

1985 – W dniach 1-3 maja odbyła się wycieczka seminaryjna, której trasa przebiegała przez Lublin, Zamość, Leżajsk, Łańcut i Sandomierz. Wzięli w niej udział klerycy z kursów I, II i V. (pb)

1987 – Gośćmi Seminarium w Ołtarzewie byli studenci teologii pastoralnej z Wiednia.

1989 – Przy pięknej pogodzie odbyła się Olimpiada Seminaryjna. Alumni rozegrali trzy konkurencje:
-bieg uliczny na dystansie 4 km – wygrał Tomasz Zaczkiewicz przed Januszem Łuczakiem i Józefem Oleszko; -przeciąganie liny – wygrał kurs trzeci przed drugim i piątym;
-podciąganie na drążku – zwyciężył Sławomir Mazur przed Zbigniewem Stradomskim i Henrykiem Reszczyńskim.

1990 – Pierwsi pallotyni, ks. Zbigniew Wasiński i ks. Jerzy Ciesielski zjawili się w Korei Południowej. Misjonarze zamieszkali w Seulu u Ojców Maryknoll (amerykańskie zgromadzenie, którego celem jest praca misyjna) i werbistów, a następnie w wynajętych mieszkaniach. Na początku księża odprawili rekolekcje kapłańskie.
Pierwsze wrażenia z pobytu tak opisywał w liście ks. Jerzy Ciesielski: „Najważniejsze jednak jest i najbardziej cieszy odczucie, że jesteśmy tutaj potrzebni! […]. Kościół w Korei jest w innej sytuacji niż Kościół w Polsce. Składa się na to mały procent katolików, dużo krótsza historia i tradycja; fakt, że rodziny są często wielowyznaniowe oraz dużo mniejsza różnorodność form życia religijnego, jak również wiele innych przyczyn. Jest więc podkreślana przez wielu potrzeba ubogacenia i ożywienia, w oparciu o bogatą rzeczywistość Kościoła w innych krajach […]. Biskup Angelo [Kim] jest bardzo otwarty w tym względzie. Z jego wypowiedzi przebija radość i konkretne spojrzenie na naszą – jako pallotynów – obecność powierzonej nam diecezji. Chce on, abyśmy mając bazę (parafię) mogli jako wspólnota włączyć się aktywnie we współpracę z klerem i świeckimi, abyśmy promieniowali naszym charyzmatem. Potrzeba – mówił biskup – aby byli tutaj koreańscy pallotyni, dlatego naszą rolę widzi jako tych, którzy zaczepiają tutaj ideę św. Wincentego”.

1990 – W święto Józefa Robotnika obchodzono w Seminarium Dzień Sportu. Tym razem rozegrano następujące konkurencje: przeciąganie liny (wygrał kurs 4); wyścig kolarski na ok. 12 kilometrów (wygrał Jacek Szwajgiel), a w piłce nożnej pierwsze miejsce zajęła czwórka w składzie – P. Jabłuszewski, K. Sowiński, R. Wróbel i W. Chudzik.

1993 – W Ołtarzewie ks. Antoni Hańderek obchodził jubileusz 50-lecia kapłaństwa. Jubilat przewodniczył uroczystej Eucharystii, na której był obecny i Słowo Boże wygłosił ks. Czesław Parzyszek.
Ks. Antoni Hańderek od 1960 aż do końca swego życia posługiwał siostrom benedyktynkom samarytankom w Żbikowie (dzielnica Pruszkowa) i przynależał do wspólnoty ołtarzewskiej. Zmarł 27 IV 1999.

2004 – Ks. diakon Daniel Luz Rocchetti z Regii Matki Bożej Miłosierdzia (Brazylia) przyjął święcenia kapłańskie.

2009 – Zmarła s. Helena Jugo (ur. 1934 w miejscowości Kępie Zaleszańskie, w diecezji sandomierskiej), pallotynka. W Zgromadzeniu uzyskała zawód kucharki, ale z ofiarnością wykonywała każdy rodzaj pracy. Pracowała w wielu domach (Częstochowie, Gdańsku, Lidzbarku Warmińskim, Ołtarzewie, Bobolicach, Poznaniu, Piszu). Od 1998 przebywała we wspólnocie w Gnieźnie. Była siostrą prostą, o wrażliwym i bardzo kochającym sercu. Ostatnie miesiące życia naznaczone były wielkim cierpieniem.

2011 – W Rzymie odbyła się beatyfikacja pap. Jana Pawła II. W uroczystości wzięło udział wielu pallotynów oraz członków Zjednoczenia Apostolstwa Katolickiego, aby wyrazić wdzięczność za relacje, jakie Jan Paweł II miał z rodziną pallotyńską podczas 26-letniego pontyfikatu.
Na 6 miesięcy przed swoją śmiercią Jan Paweł II powiedział w czasie audiencji do członków XIX Zebrania Generalnego: „Jesteście jak pień wielkiego drzewa, które poprzez uczestnictwo świeckich w urzeczywistnianiu pierwotnej intuicji charyzmatycznej, swymi gałęziami sięga do różnych środowisk społecznych, aby je ożywiać autentycznym duchem ewangelicznym”.

– W Niedzielę Miłosierdzia Bożego, w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Tenango del Aire w Meksyku, zebrało się ok. 17000 pielgrzymów z różnych części tego kraju. Mszy św. przewodniczył Thomas Maria Renz, bp pomocniczy diecezji Stuttgart w Niemczech, a współkoncelebransami byli: przełożony prowincjalny Prowincji Zwiastowania Pańskiego ks. Adrian Galbas, proboszcz parafii w Tenango del Aire ks. Grzegorz Schmit oraz liczni miejscowi kapłani. Homilię bpa Valle de Chalco, Luisa Artemio Floresa Calzady odczytał jeden z kapłanów, gdyż biskup brał udział w beatyfikacji Jana Pawła II w Rzymie. Świętowanie zakończono odmówieniem Koronki do Miłosierdzia Bożego, koncertem w wykonaniu dziewcząt z katolickiej szkoły i procesją ulicami miasta, w czasie której niesiono figurę Jezusa Miłosiernego.

– W Osny pallotyni z diecezją Pontoise obchodzili 64. święto Miłosierdzia Bożego i jednocześnie święto Regii. Najpierw ponad 5000 pątników wysłuchało transmisji z Watykanu Mszy św. beatyfikacyjnej. Następnie poświęcono rondo imienia Jana Pawła II, czego dokonał mer miasta Osny Christian Gourmelen, odsłaniając tablicę pamiątkową (Jan Paweł II jest honorowym obywatelem miasta Osny). W tym wydarzeniu obecni byli radni miejscy, zaproszeni goście i Księża Pallotyni.
Po zakończeniu transmisji celebrowano Mszę św. dla zebranych pątników. Przewodniczył jej bp emeryt Xavier Baronnet z Port Victoria na Seszelach. W homilii podzielił się przeżyciami, jakie towarzyszyły wizycie pasterskiej Jana Pawła II na Szeszele. Na zakończenie uroczystości ks. superior Leszek Woroniecki przedstawił zebranym nowego przewodniczącego Dzieła Miłosierdzia Bożego we Francji w osobie ks. Zdzisława Prusaczyka i jego zastępcę ks. Władysława Gajura. Podziękował jednocześnie ks. Eugeniuszowi Małachwiejczykowi za ponad 20 lat prowadzenia wiernych do źródeł Miłosierdzia Bożego we Francji i poza jej granicami.

– W Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Kabuga, 25 km od Kigali (Rwanda), abp Thaddée Ntihinyurwa przewodniczył Eucharystii, w której uczestniczyło około 6000 wiernych.

2012 – Prowincja Zwiastowania Pańskiego przejęła parafię pw. Matki Bożej Ucieczki Grzeszników w Valle de Chalco w Meksyku.

2015 – Po zakończeniu Międzykontynentalnego Spotkania Wyższych Przełożonych Pallotynów Azji i Oceanii, obchodzono dwudziestą piątą rocznicę przybycia pierwszych dwóch polskich misjonarzy pallotyńskich do Korei Południowej. Uroczystość miała miejsce w kościele św. Jana w Bundang (gdzie mieści się Delegatura) i przewodniczył jej Jego Ekscelencja Matthias Lee Yong Hun, Biskup Diecezji Suwon. Obecni byli Przełożony Generalny, ks. Jacob Nampudakam, uczestnicy Międzykontynentalnego Spotkania, Ambasador RP w Korei Południowej, współbracia Delegatury Korei Południowej oraz liczni wierni, dobroczyńcy i przyjaciele.
Ważnym momentem było wręczenie Medalu Honoru Rzeczypospolitej Polskiej naszemu współbratu, ks. Zbigniewowi Wasińskiemu, przez Ambasadora RP w Korei Południowej. Powodem tego wyróżnienia jest rola, jaką odegrał on we wspieraniu Polaków w Korei Południowej oraz w promowaniu wymiany kulturalnej między Polską a Koreą Południową. (pb)

2019 – W kaplicy gdańskiego domu pallotynek (Malczewskiego 144), podczas Kapituły Generalnej pallotynek, bp Wiesław Szlachetka odprawił Mszę św. i poświęcił Ogród Biblijny. Wstęgę u wejścia do Ogrodu Biblijnego uroczyście przecięli wspólnie: bp Wiesław Szlachetka oraz s. Izabela Świerad, przełożona generalna pallotynek.
Ogród Biblijny, to nowe dzieło apostolskie przygotowane przez pracujące w Gdańsku siostry Pallotynki. Ogród ma służyć duszpasterstwu dzieci i młodzieży, a także osób niepełnosprawnych.
Biskup poświęcił też pierwszy powojenny dom pallotynek, gruntownie odnowiony w ciągu dwóch minionych lat. W domu tym umieszczono Centrum Integracji „Na Górce”. Służy on duszpasterstwu młodzieży i osób niepełnosprawnych. W domu tym umieszczono wystawę prac s. Julitty Gołębiowskiej, muzeum poświęcone historii i działalności misyjnej pallotynek polskich.

2021 – Zmarła w Warszawie S.M. Zefiryna Pruszyńska SAC (1932–2021). Urodziła się 9 kwietnia 1932 roku. Należała do wspólnoty w Warszawie-Ursusie przy ul. Wojciechowskiego 12. Pogrzeb odbył się w parafii na Ursusie 7 maja. Została pochowana na tamtejszym cmentarzu parafialnym (na Solipsach). (pb)

ks. dr Stanisław Tylus SAC / ks. mgr lic. Piotr Bełczowski SAC (aktualizacja) – Pallotyński Instytut Historyczny